قانون احزاب سیاسی

بسم الله رحمن الرحیم
 

فصل اول
احکام عمومی
مبنی
ماده اول:
این قانون در روشنی حکم ماده (35) قانون اساسی سال1382 ه. ش به منظور توضیح طرز تأسیس، نحوه فعالیت، حقوق، وجایب و انحلال احزاب سیاسی در افغانستان وضع گردیده است.

مفهوم حزب
ماده دوم:
حزب سیاسی به مفهوم این قانون جمعیت سازمان یافته است از اشخاص حقیقی که طبق احکام این قانون و اساسنامه مربوط، برای نیل به اهداف سیاسی در سطح ملی و محلی فعالیت می نماید.

فصل دوم
طرز تأسیس و ثبت احزاب سیاسی
تعداد احزاب
ماده سوم:
اساس سیستم سیاسی دولت جمهوری اسلامی افغانستان مبتنی بر دموکراسی و تعدد احزاب سیاسی می باشد.
تأسیس حزب
ماده چهارم:
اتباع افغانستان که سن (25) سالگی را تکمیل نموده باشند، مطابق احکام این قانون می توانند آزادانه حزب سیاسی را تأسیس نمایند.

آزادی فعالیت
ماده پنجم:
احزاب سیاسی مطابق احکام این قانون به صورت آزادانه فعالیت نموده و در برابر قانون دارای حقوق و وجایب مساوی می باشند.

فعالیتهای ممنوعه
ماده ششم:
احزاب سیاسی فعالیتهای ذیل را انجام داده نمی تواند.
1- پیروی از اهدا ف مناقض احکام دین مقدس اسلام و ارزش های مندرج قانون اساسی افغانستان.
2- استفاده از قوه یا خشونت یا تهدید یا تبلیغ استفاده از قوه.
3- تحریک به تعصبات قومی، نژادی، مذهبی یا سمتی.
4- ایجاد خطر مشهود در برابر حقوق و آزادی های افراد و برهم زدن عمدی نظم و امنیت عامه.
5- داشتن تشکیلات نظامی یا تبانی مستند با نیروهای قوای مسلح.
6- وابستگی سیاسی و تمویل از منابع خارجی.

دفتر مرکزی حزب و تأمین امنیت آن
ماده هفتم:
دفتر مرکزی حزب سیاسی در داخل کشور و فعالیتهای آن در داخل و خارج از کشور مجاز می باشد. دولت مصؤنیت و امنیت دفاتر احزاب سیاسی را در مرکز و محلات تأمین می نماید.

مرجع ثبت
ماده هشتم:
(1) احزاب سیاسی از طرف وزارت عدلیه ثبت می گردد.
(2) طرز تأسیس و ثبت احزاب سیاسی توسط مقرره جداگانه تنظیم می گردد.

رد ثبت احزاب
ماده نهم:
(1) وزارت عدلیه می تواند ثبت احزاب سیاسی را که واجد شرایط ذیل نباشد، رد نماید:
1- احزاب سیاسی که شرایط مندرج ماده ششم این قانون را رعایت ننمایند.
2- احزاب سیاسی که تعداد اعضای آن حین ثبت کمتر از ده هزار نفر باشد.
3- حزب سیاسی که عین نام حزب ثبت شده قبلی را اختیار نموده باشد.
(2) احزاب سیاسی که قبلا در وزارت عدلیه ثبت شده اند با در نظر داشت مواد این قانون در مدت شش ماه بعد از نشر آن در جریده رسمی مجدداْْ ثبت می گردند.

حق مراجعه به محکمه
ماده دهم:
در صورتی که وزارت عدلیه ثبت حزب سیاسی را رد نماید، درخواست دهنده حق دارد به محکمه ذیصلاح مراجعه نماید.

آغاز فعالیت حزب
ماده یازدهم:
(1) حزب سیاسی می تواند بعد از ثبت رسماْْ به فعالیت آغاز نماید.
(2) جوازنامه فعالیت حزب سیاسی سند حقوقی است که شکل و محتوای آن از طرف وزارت عدلیه ترتیب و به حزب اعطا می گردد.

حقوق حزب ثبت شده
ماده دوازدهم:
 حزب سیاسی ثبت شده دارای حقوق ذیل می باشد:
1- فعالیت سیاسی مستقل.
2- اتحاد یا ائتلاف سیاسی مؤقت یا دایمی با سایر احزاب سیاسی.
3- ابراز نظر آزاد و علنی به صورت شفاهی یا تحریری در مورد مسایل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و گرد هم آئی صلح آمیز.
4- تأسیس ارگان نشراتی مستقل.
5- دسترسی به رسانه های جمعی به مصرف حزب سیاسی.
6- معرفی کاندید در تمام انتخابات.
7- استفاده از سایر حقوق مطابق اهداف و وظایف مندرج اساسنامه.
(1) اتباع کشور که سن هجده سال را تکمیل و حق رای دهی را قانونأ دارا باشند، می توانند عضویت حزب سیاسی را حاصل نمایند.
(2) شخص نمی تواند همزمان عضویت بیش از یک حزب سیاسی را کسب نماید.
(3) اعضای ستره محکمه، قضات، څارنوالان، هیئت رهبری قوای مسلح، افسران، خورد ضابطان و افراد نظامی، پولیس و منسوبین امنیت ملی، اعضای کمیسیونهای مستقل نظارت بر تطبیق قانون اساسی، حقوق بشر، کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون اصلاحات اداری در دوره تصدی و انجام وظایف شان عضویت حزب سیاسی را کسب نموده نمی توانند.

فصل سوم
امور مالی
شفافیت منابع تمویلی حزب
ماده چهاردهم:
منابع تمویل و مصارف حزب سیاسی علنی و شفاف می باشد.

منابع تمویل حزب
ماده پانزدهم:
(1) حزب سیاسی از منابع آتی تمویل شده می تواند:
1- پرداخت حق العضویت ها.
2- اعطای کمک بلا عوض توسط اشخاص حقوقی و حکمی داخلی، سالانه الی پنج میلیون افغانی.
3- از درک عواید اموال منقول و غیر منقول.
4- مساعدت دولت حین برگذاری انتخابات.
5- سایر مساعدت ها از طرف اعضأ.
(2) حزب مکلف است عواید مندرج فقره (1) این ماده را در دفاتر مربوط ثبت و به حساب معینه شامل بانک سازد.

مسئولیت امور مالی حزب
ماده شانزدهم:
(1) رهبری حزب در دوره تصدی خویش مسئولیت امور مالی حزب را بر عهده دارد.
(2) رهبری حزب غرض اجرای مصارف مالی مربوط یک یا چند تن نماینده با صلاحیت خود را رسماْْ تعیین و امضای آنها را به بانک معرفی نمایند.
(3) اموال منقول و غیر منقول احزاب سیاسی برویت اسناد شرعی و قانونی در دفتر مربوط به حزب و وزارت مالیه ثبت می گردد.

فصل چهارم
انحلال حزب سیاسی
حالات انحلال حزب
ماده هفدهم:
حزب سیاسی منحل شده نمی تواند، مگر در حالات ذیل:
1- در صورتیکه حزب سیاسی به قوه متوسل شود، یا با استفاده از قوه تهدید نماید یا استفاده از قوه را برای بر انداختن نظم قانونی بکار برد یا دارای نیرو های مسلح بوده یا به قوای مسلح در تبانی قرار داشته باشد.
2- در صورتیکه تدابیر قانونی در امر جلوگیری از حالات مندرج جزء (1) این ماده مؤثر واقع نشود.
3- در صورتیکه مخالف احکام قانون اساسی و این قانون عمل نمایند.

انحلال حزب توسط محکمه
ماده هجدهم:
ستره محکمه بنابر تقاضای وزیر عدلیه، موضوع انحلال حزب سیاسی را به محکمه ذیصلاح محول می سازد و محکمه ذیصلاح حکم انحلال حزب سیاسی را مطابق احکام این قانون صادر نماید.

رسیده گی به درخواست انحلال حزب
ماده نزدهم:
(1) رسیده گی به درخواست انحلال حزب سیاسی تابع اجنداء عاجل می باشد.
(2) جلسات محکمه حین رسیدگی به درخواست انحلال حزب سیاسی علنی می باشد.

مطالبه رد قضات
ماده بیستم:
رهبر یا نماینده با صلاحیت حزب سیاسی حق دارد در حین رسیدگی انحلال حزب در محکمه، رد رییس یا قضات مربوط را از شورای عالی ستره محکمه مطالبه نماید.
هر گاه دلایل رد رییس یا قضات نزد شورای عالی ستره محکمه موجه دانسته شود، شورای عالی ستره محکمه رییس یا قضات دیگر را تعیین می نماید.

حق شرکت رهبر حزب در جلسه محکمه
ماده بیست و یکم:
رهبر حزب یا نماینده با صلاحیت حزب سیاسی حق دارد، حین رسیدگی به موضوع انحلال حزب سیاسی، در جلسه محکمه مربوط شرکت نموده، دلایل خود را ارایه نماید.

ذکر دلایل انحلال حزب در فیصله
ماده بیست و دوم:
محکمه مکلف است دلایل مبنی بر انحلال حزب سیاسی را در فیصله خود ذکر نماید.
حکم محکمه نهایی در مورد انحلال حزب سیاسی قطعی و نهایی بوده و از طریق رسانه های همگانی به نشر می رسد.

فصل پنجم
احکام نهایی
مراحل ثبت حزب
ماده بیست و سوم:
احزاب و سازمانهای سیاسی مکلف اند، مراحل ثبت را مطابق احکام این قانون طی نمایند، در غیر آن از حقوق مندرج این قانون استفاده کرده نمی توانند.

منع استفاده از موقف حزبی
ماده بیست و چهارم:
مسوولان ادارات و موسسات مالی و تجارتی دولتی و هیات رهبری آنها، نمی توانند از موقف خویش به نفع یا ضرر احزاب سیاسی استفاده نمایند.

انفاذ
ماده بیست و پنجم:
این قانون از تاریخ نشر در جریده رسمی نافذ و با انفاذ آن قانون احزاب سیاسی منتشره جریده رسمی شماره (812) مورخ 26/7/1382 ملغی شمرده می شود.

تاریخ نشر در جریده رسمی: 15 سنبله 1388

0 پیام‌