اقتصاد

تنوع زیستی یا غنای تعجب برانگیز زمین را حفاظت نماییم

تنوع زیستی که ما اکنون مشاهده می‌کنیم، نتیجه بلیون‌ها سال تحول است که توسط پروسه‌های طبیعی شکل گرفته و سرمایه‌گران بها و ارزشمند را برای بشریت پدید آورده است و سرنوشت بشریت به شدت با تنوع زیستی در ارتباط بوده و حفاظت از تنوع زیستی به منظور کاهش فقر و دستیابی به توسعه و ترقی جامعه ضروری است؛ زیرا انسان‌ها انواع غذا، سوخت، خدمات صحی، خدمات طبی و غیره را

امان هوشمند

تنوع زیستی (Biodiversity) اختصار تنوع بیولوجیکی(Biological diversity) بوده که به معنی گوناگونی یا تنوع گیاهان و حیوانات و دیگر موجودات حیه در یک منطقه مشخص می‌باشد و یا اینکه تنوع زیستی نشان‌دهنده ترکیب جامعه از نظر انوع موجودات حیه (از کوچک‌ترین میکرواورگانیزم گرفته تا به بزرگ‌ترین حیوان) در روی زمین است. همچنین تنوع زیستی گنجینه زیستی تعجب‌برانگیز زمین از لحاظ انواع موجودات حیه و محل زیست آن‌ها می‌باشد که از ساحات برف‌گیر شروع الی دشت‌های سوزان و از قله‌های کوه شروع الی زمین‌های زراعتی و پارک‌های شهر را در برمی‌گیرد.

افغانستان با توجه به شرایط اقلیمی و محیطی که دارد از جمله کشورهای است که دارای تنوع زیستی فراوان بوده و تنوع گیاهی و حیوانی بسیار زیادی در این کشور به چشم می‌خورد. بررسی‌ها و یادداشت موجود نشان می‌دهد که در این کشور در حدود ۱۲۸ نوع پستان‌دار، ۴۲۸ الی ۵۱۵ نوع پرنده، ۹۲ الی ۱۱۲ نوع خزنده، ۶ الی ۸ نوع ذوحیاتین، ۱۰۱ الی ۱۳۹ نوع ماهی، بیش‌تر از ۲۴۵ نوع پروانه و ۳۵۰۰ الی ۴۰۰۰ نوع نبات وجود دارد.(استراتیژی ملی تنوع بیولوژیکی و برنامه عمل افغانستان، اداره ملی حفاظت از محیط زیست) حدود ارقام از (یک عدد تا عدد دیگر) متاسفانه ناشی از نامشخص بودن طبقه‌بندی و عدم تصدیق بعضی از یادداشت‌ها است.

انواع زیادی موجودات حیه نه تنها در ساحات بسیار مزدحم بلکه در تاریک‌ترین و خاموش‌ترین مغاره‌های کوه نیز وجود دارند که هر کدام به صورت خاص با محیط زیست شان توافق حاصل نموده‌اند که متاسفانه تعداد زیادی از این موجودات در طی زمان از اثر تغییرات جیولوجیکی، تغییرات اقلیم، دخالت انسان و ده‌ها عامل دیگر منقرض و نابود شده و تعداد زیادی دیگر هم در حال انقراض و نابودی است که باید از انواع در حال انقراض و سایر موجودات حیه محافظت کرد چرا که حفظ این موجودات سبب پایداری ایکوسیستم‌ها می‌شود.

تنوع زیستی که ما اکنون مشاهده می‌کنیم، نتیجه بلیون‌ها سال تحول است که توسط پروسه‌های طبیعی شکل گرفته و سرمایه‌گران بها و ارزشمند را برای بشریت پدید آورده است و سرنوشت بشریت به شدت با تنوع زیستی در ارتباط بوده و حفاظت از تنوع زیستی به منظور کاهش فقر و دستیابی به توسعه و ترقی جامعه ضروری است؛ زیرا انسان‌ها انواع غذا، سوخت، خدمات صحی، خدمات طبی و غیره را از تنوع زیستی دریافت می‌کند و بدون موجودیت این خدمات، انسان‌ها قادر به زندگی کردن در روی زمین نخواهند بود، حتی تنوع حیات یا همان ورایتی‌های موجودات حیه، بعضی اوقات دارایی و سرمایه مردمان فقیر خوانده می‌شود، بخاطری که مردمان فقیر در نزدیکی تنوع زیستی محلات زندگی کرده و این تنوع زیستی برای آنان  اشیاء و خدمات ایکولوجیکی را فراهم می‌کند.

حفظ تنوع زیستی یک عامل اساسی و مورد نیاز برای جمعیت‌های در حال تکامل و مهم‌ترین عامل جلوگیری از انقراض موجودات حیه محسوب می‌شود. حفظ تنوع زیستی سبب دوباره ترمیم شدن ایکوسیستم‌های که از اثر ازدیاد نفوس، آتش‌سوزی‌ها، سیلاب‌ها و …  متضرر شده باشد، می‌شود.

حفظ تنوع زیستی سبب جلوگیری و علاج امراض می‌شود؛ زیرا اکثر کشفیات در عرصه ادویه‌جات جهت معالجه امراض و ازدیاد طول عمر انسان‌ها در اثر تحقیقات بالای بیولوژی نباتات و حیوانات و جنتیک آن‌ها صورت می‌گیرد.

حفظ تنوع زیستی در حفظ هویت فرهنگی مردم بسیار مهم است؛ زیرا مردم به طوری طبیعی و بصورت بالقوه به طبیعت علاقه دارند که عامل اولیه آن زیبایی است.

از آنجایی که این تنوع، میراث ارزشمند نسل‌های گذشته و نیاکان ماست، پس هم وظیفه دولت و هم وظیفه مردم است تا این عظمت الهی را حفظه نماید. دولت مسئولیت دارد که در راستای حفظ تنوع زیستی در تمام سطوح، استقرار مجدد انواع از دست رفته، حفظ و نگهداری محل زیست انواع موجودات حیه، اعمال مدیریت در ایکویسیستم‌ها و توسعه مناطق حفاظت شده تلاش نماید. دولت مسئول است که فعالیت¬های انسانی در خارج از مرزهای قانونی که سبب از بین رفتن مناطق تحت حفاظت و از بین رفتن انواع موجودات حیه مثلا از طریق شکار و یا از طریق قطع جنگلات می‌شود، جلوگیری و اثرات ناگوار و مخرب آن را برای مردم آگاهی دهد و هم چنین دولت وظیفه دارد که به تعداد زیادی تحقیقات و سروی‌های بیولوجیکی و تحلیل ارقام انجام دهد تا این که انواع گیاهان و حیوانات موجود در افغانستان معلوم گردد  و هم چنین مشخص شود که چه تعداد از انواع گیاهان و حیوانات کشور در حال خطر و یا در حال انقراض می‌باشند.

مردم نیز مکلف است که از منابع طبیعی بصورت درست استفاده نموده  و از اسراف  و  بهره‌برداری بی‌رویه و  بی‌ضابطه پرهیز نماید؛ بهره‌برداری بی‌رویه از منابع طبیعی یعنی نابودی تنوع زیستی.