نشست‌ سه‌جانبه لندن؛ راهکارهای مقطعی و تداوم تنش‌های بنیادین

این نشست در حالی برگزار می‌شود که روابط بین افغانستان و پاکستان در پایین‌ترین حد ممکن خود در 16 سال اخیر رسیده است. مرز افغانستان و پاکستان حدود یک‌ماه است که بسته است و مسافران و کالاهای تجاری در دو سمت مرز متوقف مانده‌اند. مقام‌های پاکستان ادعا دارند که حمله تروریزم به زیارت‌گاه لعل‌شهباز قلندر که به مرگ ده‌ها تن انجامید و شماری را زخمی کرد از خاک افغانستان سازمان‌دهی شده و در برابر، حکومت افغانستان پاکستانی‌ها به خصوص سازمان استخباراتی این کشور را به حمایت از تروریزم و دست‌داشتن در ناامنی‌های افغانستان متهم می‌کند.

حمید حسینی

قرار است امروز نشست سه‌جانبه افغانستان، پاکستان و بریتانیا در لندن برگزار شود. در این نشست مشاور امنیت ملی سه کشور شرکت خواهند کرد. هدف از برگزاری این نشست، بررسی راه‌های عملی کاهش تنش‌های مرزی بین کابل و اسلام‌آباد و مبارزه مشترک با تروریزم عنوان شده است.

این نشست در حالی برگزار می‌شود که روابط بین افغانستان و پاکستان در پایین‌ترین حد ممکن خود در 16 سال اخیر رسیده است. مرز افغانستان و پاکستان حدود یک‌ماه است که بسته است و مسافران و کالاهای تجاری در دو سمت مرز متوقف مانده‌اند. مقام‌های پاکستان ادعا دارند که حمله تروریزم به زیارت‌گاه لعل‌شهباز قلندر که به مرگ ده‌ها تن انجامید و شماری را زخمی کرد از خاک افغانستان سازمان‌دهی شده و در برابر، حکومت افغانستان پاکستانی‌ها به خصوص سازمان استخباراتی این کشور را به حمایت از تروریزم و دست‌داشتن در ناامنی‌های افغانستان متهم می‌کند.

در این میان، بریتانیا که شریک استراتژیک کابل و دوست‌ نزدیک اسلام‌آباد است، زمینه‌های تدویر نشست سه‌جانبه لندن را فراهم کرده تا از میزان تنش‌ها بین افغانستان و پاکستان بکاهد و دست‌کم راه‌کارهای عملی را در این مقطع بررسی نماید. با توجه به نفوذ بریتانیا بر پاکستان کاهش تنش‌ها و مجاب کردن پاکستان برای گشودن مرز با افغانستان دور از ذهن نیست. واقعیت مسأله این است که بسته شدن مرز آسیب‌های جدی را به تاجران پاکستانی وارد کرده و از این منظر آنان متحمل خسارت‌های کلانی شده‌اند. به همین گونه افغان‌ها زیادی در پاکستان در حالت‌ دشوار منتظر برگشت به کشور هستند.

با این حال، از زمان تشدید تنش‌ها بین افغانستان و پاکستان، کابل گواه رویدادهای خونین تروریستی بوده است. چندین حمله پیچیده و پرتلفات در نقاط حساس پایتخت راه‌اندازی شد. گمانه‌ها این است که حلقاتی در پاکستان این حمله‌ها را به منظور تحت فشار قراردادن دولت و مردم افغانستان سازمان‌دهی کرده‌اند. به اضافه، ارتش پاکستان مدت‌ها است که شرق کشور را راکت‌باران می‌کند و به گفته مقام‌های وزارت امور خارجه، پاکستان دست‌کم 59 بار حریم افغانستان را نقض کرده است.

اکنون، برگزاری نشست سه‌جانبه لندن، اگر بتواند به کاهش‌ تنش‌های دیپلماتیک بین دو کشور کمک کند، قطعاً گامی موثر است؛ اما واقعیت این است که اختلاف‌های افغانستان و پاکستان به خصوص اختلاف‌های مرزی دو کشور، مستلزم گام‌های جدی و اراده قوی دو طرف است که نه کابل و نه اسلام‌آباد تا اکنون در این زمینه از خود آمادگی جدی نشان نداده‌اند.

ادامه مطلب

سربازان؛ امید دموکراسی نیم‌بند افغانستان

لازم است دولت حمایت های بیشتری از سربازان افغان داشته باشد و برای تقویت روحیه آنها و نیز بهبود زندگی شان هرچه در توان دارد دریغ نکند. شهروندان افغانستان نیز می توانند با رفتار محترمانه و توأم با عطوفت و مهربانی برای تقویت روحیه آنها کوشیده و به این قهرمانان ادای احترام کنند؛ زیرا تقویت روحیه آنها می تواند تأثیرات مثبتی بر روحیه کل شهروندان کشور داشته و همه نسبت به ثبات سیاسی امیدوار می گردد.

ستار سروش

نهم حوت برابر بود با روز ملی سرباز در افغانستان. در کنار محفلی که بخاطر گرامی داشتن و ارج‌گذاشتن از رشادت‌ها و قهرمانی‌های سربازان از سوی مقامات دولتی برگزار شده بود، شبکه‌های اجتماعی شهروندان افغانستان نیز پُر بود از تصویرهای سربازان افغانستان و توصیف و تمجید از قهرمانی‌های آنان و آرزوهای نیک و قشنگ برای آن‌ها. جوانان در شبکه‌های اجتماعی، همه از جان فشانی‌های سربازان افغان و نقش مهم و حیاتی که آنان برای حفظ جان شهروندان و ثبات سیاسی در کشور دارند سخن می زدند.

سربازان حافظان نظم و امنیت در جامعه هستند. آنها از جان خود مایه می‌گذارند تا دیگران در امنیت و آرامی زندگی کنند. انسان به امنیت نیاز دارد. فقدان امنیت، وضع طبیعی یا جنگ همه علیه همه را بوجود می‌آورد که در آن هر انسان به مثابه گرگی است برای دیگری. نیاز به امنیت بوسیله نهاد سیاست و از مجرای ارگان‌های امنیتی که سرباز عنصر کلیدی آن است تأمین می‌شود. بنابراین سربازان در هر جامعه‌ای، شایسته تقدیراند و باید به آنان ادای احترام کرد.

در افغانستان با فروپاشی امارت اسلامی طالبان در سال 2001 میلادی، نظم نوین سیاسی بوجود آمد و حکومت شریعت‌محور طالبان، با تفسیر طالبانی و جزم‌گرایانه از شریعت، جایش را به یک نظام دموکراتیک و مرد‌م‌سالار داد. واقعیت این است که ناامنی یکی از چالش‌های کلان برای استقرار یک نظم سیاسی مردم‌سالار است. به همین خاطر، سربازان افغان از سال 2001 میلادی بدینسو وظیفه خطیر و دشواری را بر عهده داشته اند که همانا دفاع از نهادهای مردم‌سالار و ارزش‌های مدرن بوجود آمده‌اند. با توجه به چنین وظیفه سنگین، شهروندان افغانستان نیز درک کرده‌اند که باید برای حفظ نهادها، ارزش‌ها و دستاوردهایی که طی بیش از یک و نیم دهه گذشته به وجود آمده اند، سربازان افغانستان را حمایت کرده و به آنها روحیه بدهند؛ زیرا این سربازان امید این شهروندان برای حفظ دموکراسی نیم بند کنونی است. مردم به این درک و فهم رسیده اند که شکست سربازان افغان در میادین نبرد، به معنای تقویت دشمنان این مرز و بوم و زنگ خطری است برای ثبات سیاسی.

بنابراین حمایت از نیروهای امنیتی و سربازان دلیر افغانستان، یک پدیده ای همه شمول شده و از شهروندان عادی گرفته تا مقامات دولتی و اپوزیسیون سیاسی به تمجید از قهرمانی های آنها می پردازند که به راستی کار نیک و درخور تحسین است.

لازم است دولت حمایت های بیشتری از سربازان افغان داشته باشد و برای تقویت روحیه آنها و نیز بهبود زندگی شان هرچه در توان دارد دریغ نکند. شهروندان افغانستان نیز می توانند با رفتار محترمانه و توأم با عطوفت و مهربانی برای تقویت روحیه آنها کوشیده و به این قهرمانان ادای احترام کنند؛ زیرا تقویت روحیه آنها می تواند تأثیرات مثبتی بر روحیه کل شهروندان کشور داشته و همه نسبت به ثبات سیاسی امیدوار می گردد.

ادامه مطلب

وزارت امور داخله: داعش از پاکستان حمایت می‌شود

وزارت امور داخله کشور می‌گوید که «اسناد کافی» را در اختیار دارد که جنگ‌جویان داعش در خاک پاکستان آموزش می‌بینند و در افغانستان فرستاده می‌شوند. به دنبال نشر گزارش جدید نهاد امریکایی زیر نام «نیوامریکا» در باره این‌که تمام داعشیان فعال در افغانستان، پاکستانی‌اند، وزارت امور داخله می‎گوید که داعش از خاک پاکستان حمایت می‎شود. نجیب‌الله دانش؛ یکی از سخنگویان وزارت امور داخله امروز (یک‌شنبه ـ ‌8 حوت) در گفت‌وگو با رادیو آزادی تائید کرده که بیش‌تر داعشیان که در افغانستان فعالیت دارند اتباع پاکستان هستند.

وزارت امور داخله کشور می‌گوید که «اسناد کافی» را در اختیار دارد که جنگ‌جویان داعش در خاک پاکستان آموزش می‌بینند و در افغانستان فرستاده می‌شوند.

به دنبال نشر گزارش جدید نهاد امریکایی زیر نام «نیوامریکا» در باره این‌که تمام داعشیان فعال در افغانستان، پاکستانی‌اند، وزارت امور داخله می‎گوید که داعش از خاک پاکستان حمایت می‎شود.

نجیب‌الله دانش؛ یکی از سخنگویان وزارت امور داخله امروز (یک‌شنبه ـ ‌8 حوت) در گفت‌وگو با رادیو آزادی تائید کرده که بیش‌تر داعشیان که در افغانستان فعالیت دارند اتباع پاکستان هستند.

آقای دانش گفته است: «آنچه که در این گزارش اشاره شده دقیقا اسناد و مدارک بسیار کافی در اختیار داریم که برای این افراد (داعشیان) در بیرون از افغانستان در نقاط مختلف در پاکستان آموزش داده می‎شود و فرصت‎های آموزشی برای شان مساعد می‎شود و در پهلوی این شما خبر دارید کسی که رهبری داعش را بر عهده داشت حافظ سعید تبعه پاکستان بود که در شرق افغانستان کشته شد.»

آقای دانش همچنان اضافه می‎کند که داعش اولین فعالیت‌اش را از پاکستان آغاز کرد و سپس در بخش‎های از افغانستان فعالیت هایش را ادامه داد.

این در حالیست که نهاد «نیو امریکا» در گزارش جدیدش خبر داده که داعشیان در خاک پاکستان آموزش داده می‎شوند و سپس برای جنگ به افغانستان می‌یایند.

ایونیس کاسکیناس؛ رییس بخش امنیت جهانی این نهاد امریکایی گفته‎است: «داعشیان فعال هم شهروندان پاکستان‌اند، بازداشت شدگان هم پاکستانی‌اند و داعشیان کشته شده هم از پاکستان هستند.»

گروه داعش فعالیت‌اش را از بخش‎های شرقی کشور آغاز کرد و در حال حاضر عملیات نیروهای امنیتی در ولسوالی‎های اچین، ده‌بالا و کوت ننگرهار بر ضد این گروه ادامه دارد.

وزارت دفاع ملی گفته که در عملیات نیروهای امنیتی افغان در چند ماه گذشته صدها تن از جنگجویان این گروه کشته شده‎اند.

ادامه مطلب

شبکه القاعده در سودای بازگشت

اخیراً مقام‌های حکومتی اعلام کرده‌اند که از میان صد گروه تروریستی، بیست گروه آن در افغانستان فعال هستند. این گروه‌ها همه‌روزه دست به کشتار و ویران‌گری می‌زنند. بیم آن می‌رود که به شمار شبکه‌های تروریستی افزوده خواهد شد. مداخله‌ شبکه‌های استخباراتی بیگانه و ناتوانی حکومت در تأمین امنیت، سبب بی‌ثباتی شده و با توجه به موقعیت جغرافیایی و حضور وسیع جامعه جهانی، افغانستان برای تروریستان پر‌جذبه و با اهداف شیرین عنوان می‌شود.

یاسر فهیم

گزارش‌های منتشر شده می‌رساند که جنگ‌جویان شبکه القاعده در ولایت‌های شمال و شرق کشور سرگرم مانورهای نظامی‌اند. رسانه‌ها گزارش‌ داده‌اند که گروه جماعت امام بخاری و تحریک ازبکستان از شاخه‌های القاعده هستند و تازه اعلام کرده‌اند که فعالیت‌های تخریبی‌شان را در برخی ولایت‌های شمال و شرق کشور آغاز کرده‌اند.

اخیراً مقام‌های حکومتی اعلام کرده‌اند که از میان صد گروه تروریستی، بیست گروه آن در افغانستان فعال هستند. این گروه‌ها همه‌روزه دست به کشتار و ویران‌گری می‌زنند. بیم آن می‌رود که به شمار شبکه‌های تروریستی افزوده خواهد شد.

مداخله‌ شبکه‌های استخباراتی بیگانه و ناتوانی حکومت در تأمین امنیت، سبب بی‌ثباتی شده و با توجه به موقعیت جغرافیایی و حضور وسیع جامعه جهانی، افغانستان برای تروریستان پر‌جذبه و با اهداف شیرین عنوان می‌شود.

به شبکه القاعده که پس از سال 2001 آسیب‌های جدی وارد شده بود، اکنون دوباره سربرآورده و با توجه به حضور قدرت‌مند برخی گروه‌های تروریستی در خاورمیانه و افریقا، این گروه‌ فعالیت در افغانستان را برای خود آسان‌تر می‌داند. همچنین پیوندها و ارتباطاتی که رهبران القاعده و گروه طالبان باهم داشتند، به نظر می‌رسد که این حضور را راحت‌تر کرده است.

با این حال، برای مردم و حکومت افغانستان مانورهای القاعده حتی اگر بزرگ‌نمایی هم شده باشد، یک زنگ خطر جدی است. به ویژه این که منابع امنیتی اعلام کردند که فرمانده پنج‌هزار نفری القاعده را در یکی از بخش‌های کشور کشته‌اند.

از آغاز تأسیس حکومت وحدت ملی و حتی از زمان جنجالی‌شدن انتخابات ریاست‌جمهوری، سبب شده تا رهبران سیاسی درگیر انتخابات و به دست‌آوردن قدرت سیاسی شوند و بحث تأمین امنیت از اولویت بیافتاد. این در حالی بود که روند واگذاری مسئولیت‌های امنیتی از نیروهای بین‌المللی به نیروهای افغان تقریباً پایان یافته بود و نیروهای امنیتی کشور در میدان نبرد به تنهایی مبارزه می‌کردند. با وارد شدن خلأهای امنیتی در بخش‌های از کشور، تروریستان از آن استفاده کرده و دست به مانور زدند. متأُسفانه حضور و جولان گروه‌های تروریستی سبب تلفات گسترده نیروهای امنیتی شد.

به باور کارشناسان مسایل سیاسی، تا زمانی که در رهبری نهادهای امنیتی اصلاحات لازم به میان نیاید و شایستگی‌ رعایت نشود، امید چندانی به سرکوب تروریستان و تأمین امنیت نخواهد بود و این وضعیت اسف‌بار ادامه خواهد یافت.

ادامه مطلب

نشان‌گیری غلط مقام‌های پاکستانی

در پی حمله تروریستان به زیارت‌گاه لعل‌شهباز قلندر در ایالت سند پاکستان که به مرگ 77 تن و زخمی شدن حدود 300 تن دیگر انجامید، مقام‌های پاکستان برای پوشاندن ناکامی‌های خود در تأمین امنیت شهروندان این کشور، ترویج بدبینی نسبت به افغان‌ها در سطح مردم پاکستان و تحت فشار قراردادن کابل، انگشت اتهام را به سمت افغانستان دراز کرده است. این در حالی است که گروه داعش مسئولیت حمله بر زیارت‌گاه لعل‌شعبار را پذیرفته است.

یاسر فهیم

در پی حمله تروریستان به زیارت‌گاه لعل‌شهباز قلندر در ایالت سند پاکستان که به مرگ 77 تن و زخمی شدن حدود 300 تن دیگر انجامید، مقام‌های پاکستان برای پوشاندن ناکامی‌های خود در تأمین امنیت شهروندان این کشور، ترویج بدبینی نسبت به افغان‌ها در سطح مردم پاکستان و تحت فشار قراردادن کابل، انگشت اتهام را به سمت افغانستان دراز کرده است. این در حالی است که گروه داعش مسئولیت حمله بر زیارت‌گاه لعل‌شعبار را پذیرفته است.

در طی حدود 50 ساعت گذشته اسلام‌آباد علیه کابل دست به اقدام‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری نیز زده است. تنها دیروز حدود 200 موشک از خاک پاکستان به ولسوالی لعل‌پور ولایت ننگرهار شلیک شده که خسارت‌های مالی و جانی را نیز به دنبال داشته است. حملات تروریستان که بدون شک، عقبه‌های امن و منابع تمویل آنان در پاکستان قرار دارد، بر نیروهای امنیتی کشور افزایش یافته که در نتیجه آن به این نیروها تلفاتی وارد شده است. بنابر برخی گزارش‌ها، مقام‌های اسلام‌آباد خلاف عرف دیپلماتیک، سفیر افغانستان را به محل ارتش این کشور فراخوانده و نسبت به حمله تروریستی بر زیارت‌گاه لعل‌شهباز واکنش نشان داده است. مقام‌های پاکستان گفته‌اند که عوامل اصلی این حمله در داخل خاک افغانستان هستند و خواستار تسلیم‌دهی آنان به اسلام‌آباد شده‌اند.

این تلاش‌ها به وضوح نشان می‌دهد که پاکستانی‌ها به هر صورت ممکن، در پی متهم کردن افغانستان به دست داشتن در این حمله است؛ در حالی که افغان‌ها سالیان طولانی قربانی تروریزم بوده‌اند و هنوز کماکان هستند و منابع اصلی تمویل تروریزم پاکستان است.

اگر واقعاً مقام‌های سیاسی و نظامی پاکستان در پی دست‌گیری و خشکاندن ریشه‌های گروه‌های تروریستی هستند، باید دست از تمویل و تجهیز این گروه‌ها بردارند. تروریستان در پاکستان آموزش می‌بینند و تمویل می‌شوند و در افغانستان جولان می‌دهند. این روند سالیان طولانی است که ادامه دارد.

اتهام‌بستن به افغانستان، به معنای نادیده گرفتن منابع اصلی تروریزم در خاک پاکستان است و این که اسلام‌آباد نمی‌خواهد مسئولیت آنچه را که بارآورده است، بپذیرد.

انتظار می‌رود که پاکستانی‌ها به این درک رسیده‌ باشند که تروریزم یک خطر جدی است و هیچ مرز و محدوده‌ای نمی‌شناسد و باید علیه منابع تمویل و پناه‌گاه‌های آنان اقدام قاطعانه صورت گیرد؛ در غیر آن، تروریزم همچنان انتقام خواهد گرفت.‌

ادامه مطلب