“سند راهبردی” در گفت و گوی ویژه با نجیب محمود

افغانستان باید جانب جهانی شدن سیاست را مورد بحث قرار دهد، در دنیای جدید، جای امنیت بومی را توافق‏های نظامی اشغال کرده است. وقتی افغانستان بخواهد با امریکا وارد توافق راهبردی شود، با حفظ تمامیت ارضی و ارزش‏های ملی می‏تواند عامل بازدارندگی خود را در عرصه‏ های مختلف بالا ببرد. پیمان راهبردی به نفع شهروندان کشور است، زیرا در در دنیای نوین ارزش‏ های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی مرزهای جغرافیایی را در نوردیده و جهان را به یک

یادآوری: بحث پیمان راهبردی میان کابل – واشنگتن با سخنان هفته‏س پیش رییس جمهور کرزی سیمای جدی‏‏تر به خود گرفت و از سویی ‏هم، گمانه‏های متفاوتی در راستای تایید یا رد آن از سوی لویه جرگه مطرح گردیده است. گفت‏وگوی “انسجام” با نجیب محمود؛ استاد دانشگاه کابل، ویژه‏ی همین مهم است.
آقای نجیب محمود؛ تشکر ازشما، اهمیت پیمان راهبردی میان کابل – واشنگتن برای افغانستان به چه پیمانه است؟
پیمان راهبردی میان کابل – واشنگتن تا اندازه‏ زیادی سبب می‏گردد تا مصوونیت امنیتی افغانستان در سطح منطقه بالا برود و از سویی‏هم، دولت افغانستان با انعقاد این پیمان می‏تواند برای بازسازی، توسعه، ایجاد برنامه‏های اقتصادی و سرمایه‏گذاری خارجی فضای امن را مساعد سازد.
در حال حاضر، افغانستان با تهدیدهای کشورهای همسایه مواجه است، گروه‏های مسلح مخالف دولت و گروه‏های مافیایی در کشور به نحوی حیثیت افغانستان را در سطح بین‏المللی با پرسش روبه‏رو ساخته اند، اگر افغانستان بتواند توانمندی نظامی خود را توسعه دهد و با این تهدیدها مقابله کند، فشارهای منطقه‏ای بر کشور کاهش خواهد یافت.
دولت افغانستان می‏داند که نهادهای امنیتی‏اش به سادگی نخواهد توانست مسوولیت تامین امنیت را از نیروهای خارجی به عهده گیرد و اگر این امر هم تحقق یابد، تهدید، فشار و حملات تروریستی بیش‏تر خواهد شد. اگر پیمان همکاری راهبردی با ایالات متحده امریکا بسته شود، این کشور، دولت افغانستان را در این زمینه‏ها کمک خواهد کرد و افغانستان با دوست مشترک، این فرصت را خواهد یافت تا ارتش و پولیس خود را بیش‏تر از پیش، تقویت نماید.
از دید شما شرط هایی را که رییس جمهور کرزی، در مورد انعقاد این پیمان عنوان نمود، کافی است یا خیر؟
البته پیش شرط‏های از سوی افغانستان پیشنهاد شده؛ اما جانب مقابل این پیمان هم خواست‏ها و شرط‏های خود را دارد. در حالی‏که گام‏های بیش‏تر به سوی توافق راهبردی میان افغانستان و امریکا برداشته می‏شود، باید سنگ‏بنای این پیمان محکم باشد تا مفاد آن برای هر دو کشور متصور بوده و افغانستان بتواند از ایجاد این پیمان سود بیش‏تر را کمائی کند.
پیش شرط‏هایی را که اخیراً رییس جمهور عنوان کرد، امری است به جا. مانند تغییر در روش‏های نظامی و غیرنظامی امریکا، تامین صلح و امنیت و مسایل دیگر، زیرا در طی ده سال حضور نیروهای بین‏المللی در این کشور، هنوز هم ناامنی بیداد می‏کند.
در صورتی‏که امریکا فشارهای بیش‏تر را روی پاکستان وارد کند، صلح امکان پذیر است؛ اما تنها بحث امنیت در مورد همکاری راهبردی مطرح نیست، افغانستان می‏تواند روی آموزش و پرورش، ارزش‏های اقتصادی و زمینه‏های دیگر، در این پیمان توافق نماید.
اگر شهروندان امریکا احساس کنند که افغانستان جز حوزه همکاری‏های آنان شده است، این بحث در امریکا تقویت خواهد شد که به افغانستان کمک‏های بیش‏تر صورت گیرد و به عنوان یک شریک اقتصادی همکار باشند. هر دو دولت باید در چوکات همکاری‏های راهبردی، به موضوعات مختلف فکر کنند، زیرا اگر تنها در یک زمینه‏ی خاص توافق راهبردی صورت گیرد و شهروندان این کشور با فقر و بیکاری دست و پنجه نرم کنند، این مساله، خود سبب می‏گردد تا فضای افغانستان و در نتیجه همکاری‏های راهبردی، با چالش و تهدید مواجه شود.
حضور پایگاه‏های نظامی دایمی امریکا در برخی کشورها تا چه میزان توانسته ضریب آسیب‏های اجتماعی را بالا ببرد و در برابر آن، تاچه پیمانه این مساله توانسته روی اقتصاد، سیاست و فرهنگ آن کشورها تاثیر مثبت بگذارد؟
در هر کشوری که پایگاه‏های امریکا وجود دارد، منازعات هم کم‏تر می‏باشند. به گونه‏ی نمونه در جاپان، کوریای جنوبی، تایوان، عربستان سعودی و برخی کشورهای جنوب شرق آسیا که امریکا پایگاه دایمی دارد، تلاش نموده تا امنیت را در آن مناطق تامین کند تا از تهدیدهای داخلی جلوگیری گردد و البته امریکا می‏داند، در منطقه‏ای پایگاه احداث می‏کند که تهدیدهای مختلف را به همراه دارد و تلاش خواهد کرد تا در این بخش آسیا، امنیت را تامین کند و به نظر می‏رسد که یکی از بحث‏های جدی میان آنان این مساله است.
از سویی‏هم، در این مورد چانه‏زنی صورت خواهد گرفت و پس از آن در صورتی‏که توافق صورت گیرد، امکان ایجاد پایگاه‏ها صورت خواهد بود.
افغانستان باید جانب جهانی شدن سیاست را مورد بحث قرار دهد، در دنیای جدید، جای امنیت بومی را توافق‏های نظامی اشغال کرده است. وقتی افغانستان بخواهد با امریکا وارد توافق راهبردی شود، با حفظ تمامیت ارضی و ارزش‏های ملی می‏تواند عامل بازدارندگی خود را در عرصه‏های مختلف بالا ببرد. پیمان راهبردی به نفع شهروندان کشور است، زیرا در در دنیای نوین ارزش‏های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی مرزهای جغرافیایی را در نوردیده و جهان را به یک دهکده تبدیل کرده است؛ پس اگر ما از همه‏ی مسایل بزرگ بین‏المللی خود را دور نگهداریم، باید در شرایط که طالبان حاکم بودند، زندگی کنیم.
به نظر شما، آیا کشوری می‏تواند بدون همکاری‏های راهبردی تاثیرگذاری جهانی داشته باشد؟
ما در دنیای بده و بستان زندگی می‏کنیم، در سیاست، اقتصاد، جنگ و هر نوع مساله دیگر، داد و ستد وجود دارد و کشورهای که اکنون بر بخش‏های زیادی از جهان حاکمیت فرهنگی و اقتصادی دارند، مانند امریکا، روسیه، اتحادیه اروپا و چین؛ با کشورهای مختلف روابط راهبردی برقرار کرده اند، این کشورها دارای روابط گسترده‏ی اقتصادی و شرکت‏های بازرگانی اند که در تمام عرصه‏ها راهبردهای خود را مورد بررسی قرار داده اند.
از سوی هم، رابطه راهبردی به نفع هر دو جانب است. امروزه اگر شرکت‏های بزرگ تجاری مانند مایکروسافت، زمنس و توشیبا بخواهند در کشوری سرمایه‏گذاری نمایند، بر سر یک سلسله توافق‏های امنیتی، برای تامین امنیت مالی، پولی و جانی خود تضمین می خواهند. پس تا زمانی‏که افغانستان وارد بازی‏های بزرگ نگردد و همکاری‏های راهبردی نداشته باشد، بعید خواهد بود تا سرمایه‏گذار خارجی در افغانستان سرمایه‏گذاری نماید. افغانستان خود به تنهایی نمی‏تواند امنیت خود را تامین کند. بدین ترتیب باید از کشورهای قدرتمند، مدد گرفته شود تا بتوانیم زمینه‏های سرمایه‏گذاری بیش‏تر را مساعد سازیم؛ در غیر آن جنگ، تهدید و کشمکش وجود خواهد داشت.

0 پیام‌