کارشناس سیاسی ـ امنیتی:افزایش تلفات نیروهای امنیتی کشور جدی گرفته شود

انتشار جدول میزان تلفات اردوی ملی کشور نشان می‌دهد که تلفات این نیروها همواره در حال افزایش بوده است. در صفحه تویتر سخنگوی وزارت دفاع ملی آمده که در سال 1388، 635سرباز اردوی ملی، در 1389، 748 و در سال 1390، 841 تن آنان کشته شده اند. همچنان نوشته شده که در سال 1391، 1170تن در 1392، 1400 تن و در هفت ماه سال جاری 950 تن از سربازان اردوی ملی جان‌باخته‌اند. در پیوند به این مساله، هفته‌نامه انسجام گفت‌وگوی ویژه‌ای را با سید محمد حسینی مدنی؛ کارشناس مسایل سیاسی ـ امنیتی انجام داده که متن آن در ذیل آمده است

انتشار جدول میزان تلفات اردوی ملی کشور نشان می‌دهد که تلفات این نیروها همواره در حال افزایش بوده است. در صفحه تویتر سخنگوی وزارت دفاع ملی آمده که در سال 1388، 635سرباز اردوی ملی، در 1389، 748 و در سال 1390، 841 تن آنان کشته شده اند. همچنان نوشته شده که در سال 1391، 1170تن در 1392، 1400 تن و در هفت ماه سال جاری 950 تن از سربازان اردوی ملی جان‌باخته‌اند. در پیوند به این مساله، هفته‌نامه انسجام گفت‌وگوی ویژه‌ای را با سید محمد حسینی مدنی؛ کارشناس مسایل سیاسی ـ امنیتی انجام داده که متن آن در ذیل آمده است:

به تازگی گزارشی منتشر شده که نشان می‌دهد در حدود یک‌دهه اخیر، اردوی ملی کشور، دست‌کم هفت‌هزار تن تلفات داشته است. همچنان، میزان تلفات پولیس و امنیت ملی نیز در این سال‌ها بلند بوده است. حالا دلیل بنیادین رقم درشت تلفات نیروهای امنیتی به ویژه اردوی ملی را در چه می‌بینید؟

با سلام خدمت شما و خوانندگان هفته‌نامه انسجام!

در این مورد می‌توان گفت که چند عامل مهم نقش داشته است. از آن جمله یکی هم عامل خارجی است. متأسفانه مداخله‌های استخبارات خارجی بیش‌تر شده و در این میان، تحرک استخبارات پاکستانی و طالبان این کشور، در افغانستان افزایش یافته است. از سویی‌هم، استخبارات پاکستان، بودجه طالبان این کشور را بیش‌ترینه به همین منطور، افزایش داده است.

مساله دیگر، تحرکاتی است که در کشورهای خاورمیانه آغاز شده. تصرف قسمت‌های بزرگی از خاک عراق و سوریه توسط گروه داعش، انگیزه‌ای برای طالبان افغانستانی ایجاد کرده و به شکل نانوشته هماهنگی را در بین این گروه‌ها به وجود آورده است. همچنان، به دلیل افزایش حمایت‌های مالی شماری از کشورهای عربی از طالبان و سایر گروه‌های هراس‌افکن، این گروه‌ها تحرکات خود را بیش‌تر کرده‌اند و همین امر، یکی از عوامل افزایش تلفات نیروهای امنیتی است.

در بعد داخلی نیز چند عامل اثرگذار بوده است. یکی از این عوامل به ضعف نهادهای امنیتی برمی‌گردد. همچنان، در سال گذشته و امسال، سیاست‌مداران سرگرم مساله انتخابات شدند و از پرداختن به مسایل امنیتی فاصله گرفتند. متأسفانه جنجال انتخابات دو مشکل را برای نیروهای امنیتی بارآورد. مشکل نخست فاصله گرفتن رهبران از مساله امنیت و مساله دیگر، انگیزه گرفتن گروه‌های تروریستی از اوضاع آشفته انتخاباتی بود. با جنجالی شدن انتخابات، تفکر طالبان به نحوی جهت گرفت که دموکراسی یک مساله غلط است و انتخابات یک امر نمایشی. بنابراین، دلایل طالبان، انگیزه و قدرت بیش‌تر پیدا کرد و در ولایت‌های مختلف از جمله هلمند عملیات بسیار گسترده‌ای را انجام داد که این‌ها برمی‌گردد در همان دو مساله یکی انتخابات، دیگر ضعف دولت مرکزی و هم‌چنین عدم برنامه‌ریزی درست در مورد مساله امنیت، همه این مسایل دست به دست هم داده میزان تلفات نیروهای امنیتی را در کشور بلند برده است.

آقای مدنی! بار روانی تلفات نیروهای امنیتی را روی روحیه سربازان چگونه ارزیابی می‌کنید؟

مسلماً! افزایش تلفات نیروهای امنیتی تأثیرهای زیادی روی سربازان و در کل نیروهای امنیتی دارد؛ به هرمیزان که تلفات نیروهای امنیتی افزایش می‌یابد، به همان‌اندازه روحیه سربازان آسیب می‌بیند. متأسفانه در این مورد، دولت تبلیغات فرهنگی بسیار ضعیف دارد و برای نیروهای امنیتی انگیزه درست و آن‌چنانی را نمی‌دهد. برای این‌ها چه از بُعد دینی و چه از بُعد فرهنگی باید انگیزه‌دهی شود.

من فکر می‌کنم که اگر در این مورد یک برنامه اصولی در نظر گرفته نشود در آینده شاهد گسست‌های بیش‌تری در نهاهای امنیتی خواهیم بود. این نکته نیز قابل یادآوری است که در آینده افغانستان دچار مشکلات جدی‌تری هست، به دلیل آن‌که بازی‌گران تازه‌ای وارد سیاست افغانستان گردیده‌اند و آن‌هم، با سیاستی جدید که در رأس آن، حکومت امریکا قرار دارد. در کنار این، عربستان و ترکیه نیز نقش برجسته‌ای را در سیاست افغانستان بازی می‌کنند. سفر اردوغان به کابل، حامل پیامی برجسته است و حمایت عربستان سعودی از حکومت وحدت ملی یک توسعه تازه می‌باشد. به احتمال زیاد، ناامنی‌ها در نواحی شمال ربطی با این سیاست‌های تازه در افغانستان دارد.

با توجه به واگذاری کامل مسوولیت‌های امنیتی به نیروهای بومی طی ماه‌های آینده و مبهم بودن چشم‌انداز روند صلح، این نگرانی وجود دارد که تلفات نیروهای امنیتی همچنان رو به افزایش باشد، برداشت شما در این خصوص چیست؟

این مساله برمی‌گردد به آن‌که دولت وحدت ملی چه تدابیری را روی دست می‌گیرد. اگر دولت به چنین فکر باشد که به گروه‌های شورشی از طریق گفت‌وگوهای صلح باج دهد و از طرفی‌هم اگر به نحوی با این‌ها بجنگد، نه نتیجه‌ای مثبت خواهد گرفت و نه، نیروهای امنیتی مصونیت بیش‌تر احساس خواهند کرد؛ اما برعکس گروه‌های شورشی را منسجم و قوی خواهد ساخت.

اگر یک برخورد قاطع با طالبان صورت نگیرد از گفت‌وگوهای صلح نتیجه‌ای به دست نخواهد آمد؛ به دلیل آن‌که طالبان اراده‌ای از خود ندارند، اختیار این گروه بیش‌تر به دست استخبارات کشورهای منطقه است و اگر گفت‌وگو هم صورت می‌گیرد باید با رأس هرم طالبان صورت گیرد. به هر حال، با توجه به افزایش میزان تهدیدها، دولت وحدت ملی، باید تدابیری را به منظور بالابردن سطح مصونیت نیروهای امنیتی روی دست گیرد؛ در غیر آن، ما شاهد افزایش تلفات با میزان بلندتر نیز خواهیم بود.

با این حال، پرسش مطرح این است که چگونه می‌توان از میزان تلفات کاست یا چگونه می‌توان میزان مصونیت نیروهای امنیتی را بالا برد؟

در چند زمینه اگر کار اساسی و اصولی صورت نگیرد ما شاهد کاهش تلفات نخواهیم بود. مساله نخست، این است که ابعاد اطلاعاتی مبارزه با گروه‌های تروریستی گسترش پیدا کند. در این رابطه تحلیل من این است که در بعد استخباراتی کشورهای حاضر در افغانستان در رأس ایالات متحده امریکا بسیار دست باز دارند، اطلاعات که ایالات متحده در مورد تحرک طالبان دارد بسیار به سطح وسیع هست، اگر یک همکاری اطلاعاتی بین نیروهای امنیتی افغانستان و سیستم استخباراتی امریکا برقرار شود روی کاهش تلفات نیروهای امنیتی بسیار موثر است.

مساله دوم هماهنگی کامل بین تمام نهادهای امنیتی هست. اگرهماهنگی‌ها خوب ایجاد شود این امر روی کاهش تلفات موثر واقع می‌شود. مساله سوم، کار گرفتن از اقتدار نظامی هست که اگر هر سه مورد اجرا و خوب عملی شوند ما شاهد کاهش تلفات نیروهای امنیتی در کشور خواهیم بود.

با توجه به شرایط جاری، راهکارهایی را که شما از آن به عنوان عوامل کاهش‌دهنده، تلفات نیروهای امنیتی نام‌بردید، چقدر دست‌یافتنی و عملی خواهد بود؟

این امر، بستگی به اراده دولت‌مردان ما دارد که به چه میزان در آنان اراده‌ای برای عملی کردن این موارد وجود دارد، در ضمن، اگر بین نهادهای دولت وحدت ملی هماهنگی وجود داشته باشد، این‌ها از طریق مجرای قدرت به پیش روند یعنی بازی‌گران دخیل در قدرت چه نیروهای ناتو و چه کشورهای منطقه، مساله دوم نحوه‌ای برخورد دولت با طالبان هست؛ یعنی اگر دولت وحدت ملی از همان ادبیات دولت پیشین استفاده کند، کار به جایی نخواهد رسید؛ اما در صورتی که راهکاری واضح، شفاف و قاطعانه در این رابطه داشته باشد به نتیجه قطعی حتما می‌رسند و این راهکار عملی خواهد شد.

سپاس از شما آقای حسینی مدنی

0 پیام‌