پایان روز چهاردهم تحصن پناهجویان؛ حکومت آماج اصلی نقدها

ستار سروش

تحصن پناهجویان افغان در مقابل پارلمان کشور سویدن به تاریخ ۶ اگست برابر با ۱۵ اسد در یک روز سرد و بارانی آغاز و رفته رفته به شمار تحصن‌کنندگان افزوده شد. حمله‌ گروه‌های راست افراطی در روزهای اول بر تحصن‌کنندگان و انداختن بمب‌های دودزا در میان آن‌ها گرچه سه پناهجوی افغان را زخمی کرد، اما نتوانست رخنه‌ای در سد سکندر آن‌ها ایجاد کرده و مانع تحصن‌شان گردد.

چهاردهمین روز تحصن دیروز پایان یافت. اکثریت تحصن‌کنندگان را کودکان، نوجوانان و جوانانی تشکیل می‌دهند که دو سال پیش همگام با موج بزرگ مهاجرت خودشان را به سویدن رساندند و تقاضای پناهندگی کردند. این پناهجویان شب‌های تاریک و بیم موج و گرداب‌های پرخطر را پیموده و تمام بود و نبودشان را از دست دادند تا از قلمرو جنگ و خشونت بیرون شده و به مکان امنی برسند که حیات‌شان مصون باشد. اکنون اما با خطر اخراج اجباری مواجه اند و موافقت‌نامه‌ای‌که دو سال پیش بین دولت افغانستان و دولت سویدن امضا شد وضعیت آن‌ها را دشوارتر از پیش ساخته است. بر مبنای این توافق‌نامه، دولت سویدن می‌تواند آن عده پناهجویانی را که درخواست پناهندگی‌شان جواب منفی دریافت می‌کند از این کشور اخراج کرده و دولت افغانستان اخراج آن‌ها را بپذیرد. تحصن پناهجویان در اعتراض به همین توافق‌نامه و روند اخراج اجباری آن‌ها شکل گرفته است و آن‌ها خواست‌های‌شان را در قالب نامه‌ای به اداره مهاجرت کشور سویدن فرستاده اند. خواست‌ تحصن‌کنندگان روشن و مشخص است: توقف روند اخراج اجباری پناهجویان افغان و لغو توافقنامه‌ای‌ که بین دولت افغانستان و دولت سویدن در پیوند به مهاجرین افغانی امضا شده است. این تحصن، براساس گفته‌های تحصن‌کنندگان، زمانی پایان خواهد یافت که آن‌ها به خواست‌های‌شان برسند.

تحصن پناهجویان افغان توجه‌ مقام‌های دولتی و مردم سویدن و نیز دولت افغانستان را به خود جلب کرده است. در طی این دو هفته شمار زیادی از شهروندان سویدن به جمع تحصن کنندگان پیوستند و از خواست‌های آنان اعلام حمایت کردند. وزیران تحصیلات عالی و آموزش و پرورش سویدن به جمع تحصن‌کنندگان حاضر شدند و از آن‌ها خواستند که با توجه به زمان کمی‌که برای آغاز درس‌های مکاتب مانده است به خانه‌ها و مدارس‌شان برگشته و به درس‌های‌شان ادامه دهند. رئیس کل اداره‌ مهاجرت کشور سویدن نیز در روزهای گذشته در جمع تحصن‌کنندگان حاضر شده و با آن‌ها گفت‌وگو کرد. شمار اندکی از راست گرایان افراطی سویدنی اما ساز مخالف با خواست‌های پناهجویان تحصن‌کننده کوک کرده و با تروریست‌خواندن پناهجویان خواهان اخراج آن‌ها از کشور سویدن هستند.

سید حسین عالمی بلخی وزیر مهاجرین و عودت‌کنندگان افغانستان نیز در یک تماس تیلفونی با تحصن‌کنندگان به آن‌ها قول همکاری داد. آقای بلخی گفت که با سفیر سویدن در افغانستان در پیوند به مهاجرین افغانی صحبت کرده و از این کشور خواسته است اخراج اجباری پناهجویان افغان را با توجه به وضع بد امنیتی که در افغانستان وجود دارد متوقف کند. فاطمه خاوری یکی از سخنگویان تحصن‌کنندگان از وزیر مهاجرین افغانستان خواست که موافقت‌نامه‌ای را که بین دولت افغانستان و دولت سویدن در باب مهاجرین افغانستان امضا شده لغو کند. آقای بلخی در پاسخ به این خواستِ تحصن‌کنندگان گفت که وی به  تنهایی نمی‌تواند این موافقت‌نامه را لغو کند و  این خواستِ آن‌ها را با ریاست جمهوری، ریاست اجرائیه، وزارت خارجه و شورای امنیت ملی افغانستان در میان خواهد گذاشت و برسر آن بحث خواهد کرد و برای این کار، تحصن‌کنندگان باید خواست‌های‌شان را و نیز وعده‌هایی‌ که مقام‌های دولت سویدن در طی این دو هفته به آن‌ها داده اند به شکل مکتوب همراه با امضای‌شان به وی ایمیل کند تا ایشان بتواند مسأله را به گونه‌ی مستند دنبال کند. شاه حسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگویی ریاست جمهوری نیز دیروز در یک تماس تیلفونی با تحصن‌کنندگان، به خواست‌های آن‌ها گوش داده و قول داد که خواست‌های آن‌ها را با رئیس‌جمهور در میان می‌گذارد و از تحصن‌کنندگان خواست آن‌ها باید خواست‌های‌شان را به شکل کتبی برای وی بفرستد. فاطمه خاوری در این تماس تیلفونی از دولت شدیداً انتقاد کرده و دولت افغانستان را مسؤل و مسبب اصلی این وضعیت خواند. به قول خاوری، دولت افغانستان با امضای توافق‌نامه‌ی ننگین با دولت سویدن زمینه‌ی پای‌مال شدن حق انسانی پناهجویان افغان را فراهم کرده و به دولت سویدن تعهد کرده است که پناهجویان اخراج‌شده را با آغوش باز در افغانستان استقبال می‌کند. به گفته‌ی بانو خاوری، دولت سویدن در برابر اخراج اجباری پناهجویان افغان به سخنان مقام‌های دولتی افغانستان استدلال کرده و می‌گوید که بر مبنای این سخنان، وضعیت امنیتی در افغانستان خوب است و دولت با اخراج اجباری پناهجویان مشکلی ندارد. بانو خاوری به دولت هشدار داد که هرچه سریع‌تر این توافق‌نامه‌ی ننگین را لغو کرده و به سرگردانی و تحقیر شهروندان  افغانستان در سویدن نقطه‌ پایان بگذارد ورنه تحصن آن‌ها تا رسیدن به خواست‌های‌شان ادامه خواهد داشت.

به رغم همه‌ی این وعده‌ها و گفت‌وگوهای انجام شده، هنوز هیچ گرهی کوری از مسأله‌ی فروبسته‌ی پناهجویان تحصن‌کننده باز نشده و به خواست‌های آنان پاسخ مثبت داده نشده است. اینکه تحصن این پناهجویان می‌تواند منجر به لغو توافق‌نامه بین دولت افغانستان و سویدن و توقف روند اخراج اجباری آن‌ها گردد یا خیر، هنوز  روشن نیست و گذشت زمان به آن پاسخ خواهد داد.

0 پیام‌