نگاهی ژرف به پدیده آلودگی هوای شهر کابل، پیامدها و راهکارهای آن (قسمت سوم)

افغانستان متأسفانه از چندین سال گذشته تا کنون شاهد جنگ‎های ویران کننده بوده و هست که تلفات جانی و مالی آن نتایج وخیمی روی جوانب مختلف محیط‎ زیست کشور به خصوص آب، خاک و هوا به‎جا گذاشته و هنوز هم این روند ادامه دارد. از این جمله استعمال مواد مختلف انفجاری، تسلیحات و ابزارهای گوناگون جنگی که به علت دارا بودن ترکیبات مهلک کیمیایی – زهری هر روز حیات مردم ما را بیش‎تر به خطر مواجه نموده و تهدیدات را متوجه آن می‎نماید. ناگفته نماند این‏که معمولا مواد در طبیعت به شکل دوران‎های طبیعی مانند سایکل آب (تبخیر، بارندگی، جریانات سطحی، جذب

جنگ‎های سه ده اخیر و ناآرامی‎های کنونی و نقش آن در آلودگی محیط زیست(به خصوص هوای) شهر کابل
به همگان روشن است، افغانستان متأسفانه از چندین سال گذشته تا کنون شاهد جنگ‎های ویران کننده بوده و هست که تلفات جانی و مالی آن نتایج وخیمی روی جوانب مختلف محیط‎ زیست کشور به خصوص آب، خاک و هوا به‎جا گذاشته و هنوز هم این روند ادامه دارد.
از این جمله استعمال مواد مختلف انفجاری، تسلیحات و ابزارهای گوناگون جنگی که به علت دارا بودن ترکیبات مهلک کیمیایی – زهری هر روز حیات مردم ما را بیش‎تر به خطر مواجه نموده و تهدیدات را متوجه آن می‎نماید. ناگفته نماند این‏که معمولا مواد در طبیعت به شکل دوران‎های طبیعی مانند سایکل آب (تبخیر، بارندگی، جریانات سطحی، جذب و نفوذ به آب‎های زیرزمینی) انتقال رسوبات و نیز حرکت کتله‎های هوا، به جریان افتاده و به تمام نقاط محیط زیست می‎رسد که این دوران‎های طبیعی می‎تواند آلودگی‎ها را از محیطی به محیط دیگر منتقل سازد، یعنی ایجاد یک آلودگی در خاک می‎تواند محیط‎های آب و هوا را نیز از نقطه نظر آلودگی تهدید نماید و بالعکس.
هم‎چنان باید گفت که همه مواد ترکیبی مهمات دارای یک خاصیت مشترک ‎اند و آن این‎که همه شان محیط زیست را به خطرات جدی مواجه ساخته و خسارات عظیمی را به عالم موجودات حیه و در رأس آن به عالم انسانی وارد ساخته‎اند. مثلأ باعث بروز بیماری‎ها گردیده و خاک و آب و هوا را زهری می‎سازند.
گازهای کیمیایی همانند؛ فوسجین، سی‎اس، سی‎ان، گاز ضد اعصاب، گاز زرد میکوتوکسین که بنا برعلایم آن باید در کاریزهای لوگر و در پغمان به کار برده شده باشند.
در جنگ‎های تجاوزکارانه شوروی وقت و درگیری‎های داخلی در افغانستان جنگ‎افزارهای کانفنسیونل یعنی جنگ‎افزارهای متعارفی چون بمب، راکت، توپ، تانک و غیره بکار رفته است. علاوه بر این جنگ‎افزارها غیرکانفنسیونل یعنی جنگ‎افزارهای غیرمتعارفی چون گازات کیمیایی، مواد رادیو اکتیف و غیره به کار برده شده است. همه مهمات نظامی به کار برده شده از مواد موثر زهری ترکیب‎یافته که بیش‎تر از مواد کیمیایی چون امونیوم، نایتروسلولوز، نایتروگلیسرین، نایتروپنتا، ترینایتروتولول، مواد منفجره و منفلقه و غیره ترکیب یافته‎اند. هم‎چنین جهت ستر و اخفا کردن از گازات سازنده غبار و حایل چون سلفرتری اوکسید، کلورسلفان اسید، تین تترا کلورید و غیره استفاده صورت گرفته است. به همان اندازه‎ای که طیف ساختارها و وجه به کاربرد مهمات وسیع است به همان پیمانه هم نوعیت مواد کیمیایی که در ساختار آن‎ها به کار رفته گوناگون می‎باشد. ناگفته نباید گذاشت که پیشرفت بشر در عرصه ساخت تسلیحات و ابزار جنگ  بسیار چشم‏گیر بوده. بناً این ابزار که امروزه در عملیات جنگی و یا هم فعالیت‎های تروریستی به کار برده می‎شوند، زیرا از نظر قدرت تخریبی و چه از نظر ترکیبات کیمیایی اثر گذارتر شده‏اند؛ طوری‎که بارها کارشناسان و دانشمندان یک اسلحه امروزی را ده‎ها، حتا صدها بار مخرب‏تر و اثرگذارتر نسبت به نسل‎های قبلی آن بیان نموده‎اند که به همین پیمانه اثرات ناگوار آن بعد از به کار برد در میدان‎های جنگ اثرات ناگوارتر را بالای محیط زیست از خود به‎جا می‎گذارند؛ اما با وجود به کارگیری ده ساله این جنگ‎افزارها در کشور کم‎ترین توجه به پیامدهای فاجعه‎بار آن نشده است و مردم هر روزه توسط ترکیبات مرگ‎بار به جامانده از آن به کام مرگ می‎روند.

0 پیام‌