دکتور وفایی‌زاده: انتخاب بامیان به عنوان پایتخت فرهنگی سارک نباید تنها ارزش سمبولیک داشته باشد

انتخاب بامیان یک فرصت است و برنامه‌هایی که سارک در سال 2015 در اختیار افغانستان قرار می‌دهد بیش‌تر سمبولک خواهد بود؛ بدین معنی که این برنامه‌ها زیربنایی نیستند. برنامه‌های سارک، برنامه‌های افتتاحیه مانند برنامه‌های عکاسی، موسیقی محلی، صنایع‌دستی و ایجاد بازار این صنعت، نمایش غذا‌های محلی کشورهای جنوب‌آسیا، معرفی سنت‌ها و عنعنه‌های مردم جنوب آسیا و نمایش فیلم برای بامیان است. اما وظیفه دولت است که از این فرصت

 

دکتور محمدقاسم وفایی‌زاده؛ عضو کمیسیون هماهنگی و آماده‌سازی بامیان به عنوان پایتخت فرهنگی سارک ضمن تأکید بر بازسازی و نوسازی ولایت بامیان، افزود که انتخاب این ولایت به عنوان پایتخت فرهنگی کشورهای جنوب‌آسیا نباید تنها ارزش سمبولیک داشته باشد.

دکتور وفایی‌زاده در گفت‌وگوی ویژه با «انسجام» اظهار داشت که انتخاب بامیان به عنوان مرکز فرهنگی کشورهای جنوب آسیا «سارک» فرصت تاریخی برای این ولایت است و باید از این فرصت در راستای تبدیل کردن آن به یک مرکز پرجاذبه فرهنگی استفاده شود. به تصریح وی، باید پروژه‌های زیربنایی در این ولایت راه‌اندازی شوند. همچنین این استاد دانشگاه اظهار امیدواری کرد که مردم کشور در جشن نام‌گذاری بامیان حضور پررنگ داشته باشند تا همگرایی و همدلی آنان نیز به نمایش گذاشته شود. مشروح این گفت‌وگو در ذیل آمده است:

جناب آقای دکتور! کدام شاخصه‌ها سبب شد که بامیان از میان شهرهای مختلف توانست عنوان پایتخت فرهنگی کشورهای جنوب آسیا «سارک» را از آن خود کند؟

با سلام خدمت شما و خوانندگان گرامی هفته‌نامه انسجام!

هرچند، شهرهای زیادی در برخی کشورها، نامزد مرکز فرهنگی سازمان سارک بودند؛ اما با توجه به ویژگی‌های بارز که بامیان دارد، این ولایت توانست این عنوان را از آن خود کند که به برخی از این ویژگی‌ها اشاره می‌کنم: نخستین ویژگی بامیان آثار فرهنگی و باستانی این ولایت است که در سطح جهان کم‌نظیر می‌باشد؛ ویژگی دوم، نقش بامیان باستان در انتقال فرهنگ و تمدن‌ها در دوره‌های بودایی کوشانی و مدنیت اسلامی است؛ ویژگی سوم، این است که بامیان در سطح منطقه محور اتصال سه تمدن مهم زردشتی، بودایی و اسلامی بوده است؛ ویژگی چهارم بامیان وجود جاذبه‌های طبیعی آن است. در این میان، مساله غیررسمی دیگر که بر مرکز شدن بامیان نقش داشت، توسعه‌نیافتگی این ولایت و وجود میراث فرهنگی آن می‌باشد که هشت قلم آن ثبت سازمان یونسکو نیز گردیده است؛ بدین معنی که سازمان کشورهای جنوب آسیا «سارک» با قراردادن بامیان به عنوان مرکز فرهنگی خود، تلاش کردند جلو نابودی بیش‌تر آثار تمدنی آن را بگیرند.

با این حال، اهمیت نام‌گذاری بامیان به عنوان پایتخت فرهنگی سارک برای افغانستان در چیست؟

بدون شک، انتخاب بامیان به عنوان مرکز فرهنگی سارک برای سال 2015 و همچنان انتخاب غزنی به عنوان مرکز فرهنگ و تمدن کشورهای اسلامی، افتخار بزرگ برای مردم افغانستان است. همچنان، این انتخاب، نشان‌دهنده اهمیت فرهنگی افغانستان برای کشورهای منطقه به ویژه کشورهای سازمان سارک می‌باشد.

از جانب دیگر، بامیان با کسب این عنوان می‌تواند توجه جهانیان را به سوی خود جلب کند؛ بدین معنی که صنعت گردشگری بامیان توسعه خواهد یافت و این امر، از یک‌جانب بامیان را پیشینه غنی فرهنگی‌اش به جهانیان معرفی خواهد کرد و از سوی‌ دیگر، اقتصاد محلی این ولایت و در کل اقتصاد افغانستان را رشد خواهد داد؛ اما تأکید می‌کنم که باید از این فرصت استفاده دقیق صورت گیرد و باید برنامه‌ریزی شود.

با توجه به نابسامانی‌ها در بسیاری زمینه، چگونه می‌توان از فرصت پیش‌آمده در راستای بازسازی و نوسازی بامیان استفاده کرد و این ولایت را برای جشن نام‌گذاری مرکز فرهنگی سارک آماده نمود؟

انتخاب بامیان یک فرصت است و برنامه‌هایی که سارک در سال 2015 در اختیار افغانستان قرار می‌دهد بیش‌تر سمبولک خواهد بود؛ بدین معنی که این برنامه‌ها زیربنایی نیستند. برنامه‌های سارک، برنامه‌های افتتاحیه و هم‌چنان برنامه‌های عکاسی، موسیقی محلی، صنایع‌دستی و ایجاد بازار این صنعت، نمایش غذا‌های محلی کشورهای جنوب‌آسیا، معرفی سنت‌ها و عنعنه‌های مردم جنوب آسیا و نمایش فیلم برای بامیان است.

اما وظیفه دولت است که از فرصت پیش‌آمده با راه‌اندازی پروژه‌های زیربنایی بازسازی و مرمت آبده‌های تأریخی به ویژه بازسازی تندیس‌های بودا، ساخت‌وساز جاده‌ها، فرودگاه و… بامیان را به یک ولایت فرهنگی و اقتصادی نیرومند تبدیل کند. خوشبختانه بامیان ظرفیت بزرگ در راستای جلب گردش‌گران خارجی و داخلی را نیز دارد.

در حال حاضر، توافق صورت گرفته که دیوار حفاظتی اطراف بودا تکمیل شود، سرک‌ بامیان ـ شش‌پل به طول چهل کیلومتر قیرریزی شود و شفاخانه بامیان به یک شفاخانه حوضوی تبدیل گردد.

خوشبختانه، رییس‌جمهور کرزی به تازگی در قالب یک کمیسیون، هشت اداره محلی به شمول شش وزارت‌خانه، اداره ارگان‌های محلی و اداره مستقل هوانوردی ملکی را به منظور آماده‌سازی بامیان برای برگزاری جشن مرکز فرهنگی سارک توظیف کرده است.  این کمیسیون جلسات خود را داشته و پیشنهاد خود را به شورای وزیران تقدیم کرده است. در همین راستا، قرار است شماری از وزیران به بامیان سفر کنند و از نزدیک نیازمندی‌های این ولایت را بررسی نمایند.

آقای وفایی‌زاده! چه چالش‌هایی فراراه آماده‌شدن بامیان به عنوان پایتخت فرهنگی سارک تا جنوری سال 2015 وجود دارد؟

مهم‌ترین چالش، کم‌بود بودجه برای ساختن پروژه‌های مورد نظر است؛ البته تعهداتی از طرف دولت افغانستان صورت گرفته و بعد از سفر وزیران به بامیان و ارایه گزارش آنان به شورای وزیران، مشخص خواهد شد که دولت تا چه حد می‌تواند در اختیار ولایت بامیان بودجه قرار دهد.

قرار است پروژه‌های زیربنایی مربوط هر وزارت از بودجه همان وزارت ساخته شود؛ اما در بخش بودجه که برای کمیسیون لازم است چیزی بین 4-5 میلیون دالر پیشنهاد شده و برای تطبیق بعضی از پروژه‌های کوتاه‌مدت که قابلیت تطبیق تا جنوری 2015 را دارد، امیدواریم که این بودجه مورد تایید قرار گیرد.

قابل یادآوری است که بودجه بامیان، در مقایسه با بودجه آماده‌سازی غزنی به عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن اسلامی بسیار اندک است. گذشته از این، درگیر شدن دولت با مساله انتخابات و متوقف ماندن کمک‌های بین‌المللی توجه دولت به بامیان را متأثر می‌سازد. با این‌همه، امیدواری وجود دارد که چالش‌ها رفع شده و دولت بتواند ولایت بامیان را برای جشن مرکز فرهنگی سارک آماده کند.

با توجه به فرصت محدودی که باقی مانده است، چقدر امیدواری وجود دارد که اماکن تاریخی به ویژه تندیس‌های بودا مرمت و بازی شوند و اصلاً چنین چیزی ممکن هست؟

در حقیقت چهار ماه تا برگزاری جشن مرکز فرهنگی بامیان زمان باقی است؛ اما این، می‌تواند فرصت خوبی برای آغاز پروژه‌های زیربنایی باشد؛ البته ممکن نیست که در ظرف چهار ما تمام پروژه‌ها آغاز و به اتمام برسد. این فعالیت‌ها در دو بخش تقسیم شده یکی بخش عاجل که روی آن برنامه‌ریزی صورت گرفته است. امیدواریم که به همکاری مقامات ولایت بامیان این بخش اجرایی و آماده شوند.

بخش دوم برنامه‌های میان‌مدت است که ممکن از حالا آغاز شود؛ اما در جریان سال 2015 و حتی بعد از 2015 ادامه هم پیدا کند. مهم نیست که حتما در ظرف چهار ماه این پروژه‌ها تکمیل شود؛ بلکه مهم این است انتخاب بامیان به عنوان مرکز فرهنگی کشورهای عضو سازمان سارک به یک ارزش سمبولک تبدیل نشود؛ بلکه این باید یک فرصت سازنده باشد برای بامیان که حداقل محرک‌های اصلی در بخش اقتصاد و صنایع محلی بامیان فعال ساخته شود و مهم است تا مردم بامیان بتوانند از فرصت پبش‌آمده استفاده درست نمایند.

تأکید می‌کنم که در آماده‌سازی بامیان به عنوان مرکز فرهنگی کشورهای جنوب‌آسیا «سارک» همه مردم افغانستان سهم گیرند و در جشن نام‌گذاری این ولایت، باید از هرگوشه کشور مردم حضور پررنگ داشته باشند و رسم و رواج‌های آنان در این جشن به نمایش گذاشته شود تا در این جشن هم‌گرایی و هم‌دلی مردم افغانستان نیز به نمایش گذاشته شود.

سپاس از شما جناب دکتور محمد قاسم وفایی‌زاده!

0 پیام‌