ده سالگی نبرد با تروریزم، برایند این جنگ چیست؟

افغانستان پساطالبانی، با تمام معضلاتی که در آن وجود دارد، به هیچ عنوانی با افغانستان طالبانی قابل مقایسه نیست. ده سال نبرد با تروریزم، هزینه های سنگینی برای افغانستان و کشورهای اییتلاف مبارزه با تروریزم برجا نهاده است؛ اما سرنگونی رژیم سیاه طالبان، متلاشی شدن شبکه القاعده، کشته شدن اسامه بن لادن و رهبران ارشد این گروه و نیز آشکار شدن هویت گروه طالبان، از دست آوردهای است که باید از آنها یاد کرد. 

درست بیست و پنج روز پس از حملات مرگبار شبکه تروریستی القاعده بر ایالات متحده امریکا، ماموریت نظامی سربازان امریکایی در افغانستان آغاز شد و سپس، سربازان کشورهای عضو ناتو به این نبرد، پیوستند. پانزدهم میزان، برابر است با همین روز و از آن زمان، ده سال می گذرد.
جورج دبلیو بوش؛ رییس جمهور وقت ایالات متحده این نبرد را “جنگ جهانی در برابر تروریزم” عنوان کرد و این نبرد را به پیش برد؛ اما این جنگ را که ظاهرا فرجام آن ناپیدا است، به بارک اوباما؛ رییس جمهور کنونی امریکا به میراث گذاشت.
حمله سربازان امریکایی و بریتانیایی با همسویی جبهه متحد شمال به سنگرهای طالبان، منجر به سرنگونی رژیم طالبان شد و سپس کشورهای دیگر عضو ناتو به کمک افغانستان شتافتند و نیز، بر بنیاد فیصله نشست بن، دولت انتقالی روی کار آمد. رییس جمهور کرزی به عنوان رییس دولت انتقالی به کار آغاز کرد و با عبور از دو انتخابات ریاست جمهوری، از ده سال بدین سو رییس جمهوری افغانستان است.
تصویب قانون اساسیی که در منطقه کم نظیر عنوان می گردد، چهار بار برگزاری انتخابات – هر چند تمام این انتخابات ها با بگو مگوهای همراه بود – ریاست جمهور و پارلمانی، آغاز روند واگذاری مسوولیت تامین امنیت از نیروهای بین المللی به نیروهای امنیتی کشور که تا پایان سال 2014 تکمیل می شود و اعلام حمایت جامعه جهانی از افغانستان پس از 2014 و نیز و پایان موفقانه دور نخست این روند، حضور مجدد صدها هزار دانش آموز به مکاتب، به ویژه حضور دانش آموزان دختر، افزایش حضور دانشجویان در دانشگاه های کشور و فرستادن هزاران دانشجو برای ادامه تحصیلات عالی به کشورهای خارجی، حضور قدرتمند و پررنگ رسانه های گروهی و موجودیت آزادی بیان، تامین نسبی امنیت، بازسازی و نوسازی هر چند اندک و موارد متعدد دیگر، برایند ده ساله تلاش نظام نوین و حضور جامعه جهانی در افغانستان عنوان می گردد. با این همه، انتقادهای شدیدی مبنی بر “هدر رفتن فرصت ها” وجود دارد و حضور جامعه بین المللی در افغانستان، از سوی برخی ها کارساز ارزیابی نمی گردد و نیز گمانه های مبنی بر دست نیافتن جامعه جهانی بر اهداف خود در افغانستان مطرح گردیده است.
یک دهه جنگ در افغانستان، طولانی ترین جنگ امریکا است؛ اما بخش بزرگ جنگ در افغانستان متاثر و زیر سایه نبرد امریکا در عراق قرار گرفت و شماری از آگاهان امور سیاسی، دلیل اصلی طولانی شدن جنگ در افغانستان و قوت گرفتن دوباره طالبان و تروریستان را راه اندازی جنگ عراق و فقدان توجه به افغانستان از سوی امریکا عنوان می کنند.
جنگی که در افغانستان با حضور نزدیک به یک صد و چهل هزار سرباز بین المللی دنبال می گردد، برای کشورهای اییتلاف مبارزه با تروریزم، تا اکنون صدها میلیارد دالر هزینه برداشته و تلفات نیز برای آنان به دنبال داشته است. تنها نزدیک به یک هزار و هفتصد سربازا ایالات متحده در نبرد افغانستان جان باخته و هزاران تن دیگر زخم برداشته اند. همچنان، شمار کثیری از منسوبان نهادهای امنیتی کشور در این نبرد به شهادت رسیده و یا زخم برداشته اند. سربازان کشورهای دیگر عضو ناتو که در ماموریت مبارزه با تروریزم در افغانستان فعال اند نیز تلفاتی داشته اند؛ اما از شمار آنان آمار دقیقی در دست نیست.
با این که نبرد با تروریزم در افغانستان از آینده روشن برخوردار نیست؛ اما در این نبرد شبکه تروریستی القاعده تقریبا متلاشی شده و طالبان رهبران طراز اول خود را از دست داده اند. حمایت پاکستان از شبکه های تروریستی هم در زمینه استخباراتی و هم در زمینه لوژیستیکی و پناه دادن به این شبکه ها، برای تمام جهانیان آشکار گردیده و رفته رفته، به نظر می رسد که جغرافیایی جنگ در حال تغییر است. نبرد با تروریزم از روستاهای افغانستان در حال تغییر به پناهگاه های تروریزم و لانه های امن شبکه های تروریستیی است که امنیت کل جهان را تهدید می کنند.
ده سال نبرد با تروریزم، هزینه های سنگینی برای افغانستان و کشورهای اییتلاف مبارزه با تروریزم برجا نهاده است؛ اما سرنگونی رژیم سیاه طالبان، متلاشی شدن شبکه القاعده، کشته شدن اسامه بن لادن و رهبران ارشد این گروه و نیز آشکار شدن هویت گروه طالبان، از دست آوردهای است که باید از آنها یاد کرد.
افغانستان پساطالبانی، با تمام معضلاتی که در آن وجود دارد، به هیچ عنوانی با افغانستان طالبانی قابل مقایسه نیست. افغانستان امروز، افغانستانی است که با پرچم افراشته با هر کشوری که خواست قرارداد راهبردی امضا می کند، قوه های سه گانه دولت حضور دارند، نهادهای امنیتی کشور در حد توان خود از شهروندان کشور حراست می نمایند، در عرصه های معارف و تحصیلات عالی رشد چشم گیری به نظر می رسد، رسانه ها حضور قدرتمندی دارند و …، همه و همه دست آوردهای است که باید بدان ها بالید؛ اما برشمردن این موارد تنها مزایایی است که افغانستان پساطالبانی با افغانستان زمان طالبان دارد.
با این همه، افغانستان با معضلات مزمنی نیز دست و گریبان است؛ از فساد اداری تا اختلاس، از اقتصاد نه چندان مطمین تا کشت مواد مخدر و از آلودگی محیط زیست تا بروز نابسامانی های اجتماعی، همه از موارد به شدت نگران کننده اند که باید دولت افغانستان و جامعه بین المللی به گونه مشترک بدان ها رسیدگی نمایند.

0 پیام‌