حقوق شهروندی در اسلام (بخش دوم)

دومین حق از حقوق مسلمان بر برادران دینی اش، آن است که بر اشک چشم او رحم آورد و در ناراحتی ها نسبت به او مهربان باشد، و همراه او با مدارا و تسامح برخورد نماید و رفتار به صلح و مسالمت آمیز داشته باشد. رحمت و مدارا، به معنای رفتار منطقی و نرم همراه با ملاطفت، خلق خوش و کرداری دلنشین در مقابل خشونت و تندخویی است. به این معنا که انسان از طریق رفتار ملایم و لطیف، معاند را به مخالف و مخالف را به موافق و موافق را به رفیق تبدیل نماید. بنابراین رفق و مدارا؛ یعنی صلح و همزیستی مسالمت آمیز و پرهیز از جنگ و خشونت علیه یکدیگر در سه عرصه عقاید دینی و سیاسی، آزادی در بیان دیدگاه‏ها و

2- حق رحمت، اصل مدارا« وَ یَرْحَمُ عَبْرَتَهُ»
دومین حق از حقوق مسلمان بر برادران دینی اش، آن است که بر اشک چشم او رحم آورد و در ناراحتی ها نسبت به او مهربان باشد، و همراه او با مدارا و تسامح برخورد نماید و رفتار به صلح و مسالمت آمیز داشته باشد.
رحمت و مدارا، به معنای رفتار منطقی و نرم همراه با ملاطفت، خلق خوش و کرداری دلنشین در مقابل خشونت و تندخویی است. به این معنا که انسان از طریق رفتار ملایم و لطیف، معاند را به مخالف و مخالف را به موافق و موافق را به رفیق تبدیل نماید. بنابراین رفق و مدارا؛ یعنی صلح و همزیستی مسالمت آمیز و پرهیز از جنگ و خشونت علیه یکدیگر در سه عرصه عقاید دینی و سیاسی، آزادی در بیان دیدگاه‏ها و احترام به حقوق اجتماعی همدیگر. این نوع رفتار در فرهنگ اسلامی، یک حق مسلم شهروندی، ایمانی و بشری نسبت به  هم نوع خاصه برادر مسلمان، محسوب شده و رعایت آن در قرآن و روایات مورد تأکید شدید قرار گرفته است. از جمله: خداوند به حضرت موسی و هارون (ع) می فرماید: «فَقُولَا لَهُ قَوْلاً لَّیِّناً لَّعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ أَوْ یَخْشَى» پیش فرعونِ سرکشِ یاغی بروید، و با او با نرمی و رفق سخن بگویید، شاید این سخن نرم او را متذکر یاد خدا کند و از روز جزا بترسد. زیرا دل سخت فرعون را ـ که أنانیّتش به جایی رسیده بود که ادعای خدایی می‎کرد ـ با رفق و مدارا بهتر می توان به دست آورد.
و یا می فرماید: «فَبِمَا رَحْمَهٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ…»  از این آیه شریفه استفاده می‎شود که اگر رفق و مدارای پیامبر (ص) نمی بود اساسا هدایت حاصل نمی‎گردید و سد سکندری میان او و مردم حجاب می گشت و زمینه اصلاح اجتماعی و گسترش اسلام را مسدود می ساخت. رسول خدا(ص) با نرم خویی و مدارا رسالت عظیم خویش را پیش برد و این اصل مهم او را در تحول انسان ها و هدایت جامعه آن روز به سوی کمال و سعادت یاری کرد. امروز نیز رعایت این اصل می-تواند نزاع ها و مشکلات را برطرف نماید و قلب ها را با هم یکی و منسجم گرداند.
پیامبر گرامی(ص) می فرماید: «ان الله تعالی رفیق یحب الرفق و یعطی علیه مالایعطی علی العنف»  خداوند مهربان و مدارا کننده است و مدارا کنندگان را دوست دارد و آنچه در سایه رفق و مدارا عنایت می کند، بر سختگیری و شدت باز نمی گرداند.
امام علی (ع) نیز می فرماید: «و اشعر قلبک الرحمه للرعیه و المحبه لهم و اللطف بهم و لاتکونن علیهم سبعاً ضاریاً تغتنم اکلهم فانّهم صنفان اما اخ لک فی الدین او نظیرلک فی الخلق»  قلبت را برای مردم لبریز از رحمت و محبت و لطف کن و نسبت به آنان همانند حیوان درنده نباش؛ زیرا مردم دو دسته اند: یا برادر دینی تویند یا همانند تویند در خلقت و انسانیت.  نیز رسول خدا(ص) میفرماید: «الراحمون یرحمهم الرحمان ارحموا مَن فی”الأرض یرحمکم مَن فی”السماء»  خدای رحمان به رحم کنندگان رحم می‎کند، به کسی که در زمین است رحم کنید، تا کسی که در آسمان است به شما رحم کند. با کمال تأسف باید گفت بسیاری از ناملایمات و مشکلاتی که امروزه همه انسانها به ویژه مردم افغانستان به نوعی دچار آنها است، بخش عمده اش ناشی از عدم رعایت این حق اسلامی- دینی است که آثار وضعی آن زندگی را به کام مردم تلخ و سخت کرده و تا زمانی که به این حق توجه نشود و همه نسبت به همدیگر به دیده رحمت، مهربانی، ترحم و مدارا برخورد نکنند، وحدت هماهنگی و انسجام لازم در کشور محقق نشد و امور سامان نخواهد گرفت.

0 پیام‌