به بهانه روز جهانی کارگر/ نگاهی به وضع کار و کارگر در افغانستان

دوازدهم ثور (اول ماه می) برابر با روز جهانی کارگر است. از این روز همه سال در کشورهای مخلتف با شیوه های گوناگون تجلیل به عملی می آید. با برگزاری این مناسبت، تلاش می شود تا از کارگران با فراهم آوری تسهیلات زندگی، حق بیمه و تقدیر از آنان حمایت صورت گیرد. در افغانستان؛ اما کارگر از چه جایگاهی برخوردار است؟ آیا نهادهای مسوول در راستای تعریف جایگاه کارگر به عنوان قشر بزرگ جامعه مسوولیت خود را ادا کرده اند؟ و آیا کارگران کشور می‌ دانند که روزی بنام آنان در تاریخ ثبت است؟

 

دوازدهم ثور (اول ماه می) برابر با روز جهانی کارگر است. از این روز همه سال در کشورهای مخلتف با شیوه های گوناگون تجلیل به عملی می آید.
 با برگزاری این مناسبت، تلاش می شود تا از کارگران با فراهم آوری تسهیلات زندگی، حق بیمه و تقدیر از آنان حمایت صورت گیرد.
در افغانستان؛ اما کارگر از چه جایگاهی برخوردار است؟ آیا نهادهای مسوول در راستای تعریف جایگاه کارگر به عنوان قشر بزرگ جامعه مسوولیت خود را ادا کرده اند؟ و آیا کارگران کشور می‌ دانند که روزی بنام آنان در تاریخ ثبت است؟
کارگران افغان که از نزدیک به چهار دهه پیش تا کنون در کشورهای دور و نزدیک مهاجر اند و شهرهای این کشورها را آباد کرده اند؛ اما در افغانستان حقیر شمرده می شوند و به نظر می رسد که هیچ دست یاری به سوی آنان دراز نمی گردد تا قدرت آنان برای تامین زندگی اقتصادی و بازسازی کشور به کار افتد.
وضعیت کار در کشور
هم اکنون به دلیل جنگ، ناامنی، خشکسالی های پیهم و سایر مسایل دیگر، میلیون ها افغان در پایتخت و سایر شهرها بیکار هستند.
بسیاری از خانواده ‌های که زندگی شان وابسته به زراعت و زمین بودند، به دلیل خشکسالی و ناامنی ناامیدانه دست از زراعت و زمین کشیده و برای جستجوی فضای کاری مناسب تر راهی شهرها شده و در شهرها سرگردان اند.
در این میان شهرها نیز با مشکلات فراوانی روبرو هستند، تراکم نفوس در شهرهای بزرگ با افزایش شمار شهروندان آن روز به روز زیاد شده و باعث گردیده که بازار کار در شهرها نیز مشبوع گردد.
غیر حرفه ای بودن، مشکل اصلی برای کارگران
یکی از انتقادهای که همواره از سوی جوانان بر دولت وارد می گردد، عدم فراهم آوری بسترهای مناسب کاری و جذب کارگران می باشد.
براساس گزارش های موجود در حال حاضر نزدیک به 20 فیصد جوانان کشور با مشکل بیکاری مواجهه می باشند.
محمد آغا، دانشجوی دانشگاه کابل معتقد است که دولت در راستای جلوگیری از بیکاری به ویژه برای جوانان کار چندانی انجام نداده است.
به باور وی، در گذشته بزرگترین دغدغه یک جوان ورود به دانشگاه و داشتن تحصیلات عالی بود؛ اما در حال حاضر پیدا کردن کار.
این در حالی است که مقام ها در وزارت کار و امور اجتماعی با رد افزایش بیکاری در کشور می گویند که اکثریت بیکاران را کسانی تشکیل می دهند که غیر حرفه ای می باشند و یا حرفه ای را بلند نیستند.
این مقام ها با اشاره به همین مساله می گویند، یکی از برنامه های اصلی که این وزارت در راستای کاهش بیکاری روی دست دارد آموزش حرفه و حرفه ای کردن افراد می باشد.
علی افتخاری؛ سخنگوی وزارت کار و امور اجتماعی معتقد است که مشکل اصلی افزایش بیکاری، غیر حرفه ای بودن کارگران می باشد.
به تاکید آقای افتخاری، این وزارت برنامه دراز مدتی را در راستای کاهش بیکاری طرح نموده که بر بنیاد آن سالانه هزاران کارگر برای آموزش حرفه های جدید آموزش خواهند دید.
وی همچنان معتقد است که با از سرگیری برنامه های اقتصادی و زیربنایی در کشور از حجم مشکلات موجود کاسته خواهد شد.
نگرانی های کارگران
در همین حال، کارگران کشور از پایین بودن دست مزد، عدم امنیت شغلی و عدم رعایت ساعات کار و نبود امتیازهای که به کارگران در سایر کشورها داده می شود، شکایت دارند.
محمد نبی، یکی از کارگران ضمن بی اطلاعی از روز کارگر، از نحوه برخورد کارفرمایان به شدت شکوه می کند.
فقدان حمایت های قانونی و حقوقی
عدم حمایت های قانونی و حقوقی از کارگران یکی از اصلی ترین موارد نگرانی این افراد را تشکیل می دهد.
کارشناسان مسایل اجتماعی بدین باور هستند که نبود حمایت های حقوقی باعث گردیده تا کارگران از امنیت روحی و روانی خوبی برخوردار نباشند و این امر تاثیر منفی بر فعالیت کاری و نتیجه کار آنان می گذارد.
بر بنیاد قانون کار در کشور، هر کارگر حق دارد در بدل فعالیت های کاری که انجام می دهد، مزد دریافت کند و مورد حمایت های حقوقی و قانونی قرار گیرد.
عدم امنیت شغلی
همچنان عدم امنیت شغلی از دیگر دغدغه های اصلی کارگران در کشور می باشد.
بر اساس اظهارات شماری از شهروندان، کارگران در کشور از کمترین حس امنیت کاری برخوردار نیستند و هر کارفرمایی می تواند بدون کوچک ترین تاملی کارگر را از کار اخراج و بیکار کند و هیچ ارگان و نهادی هم برای حمایت از کارگر وجود ندارد و نیز مشاهده شده که برای مدت های طولانی پس از پایان کار، دست مزد کارگران پرداخت نشده است.
رعایت نشدن ساعات کاری
عدم رعایت ساعت کاری در ادارات خصوصی از دیگر مشکلاتی است که کارگران با آن مواجهه هستند، بر بنیاد گزارش های ارایه شده از سوی برخی رسانه ها، در شماری از فابریکه هایی صنعتی و معادن افرادی هستند که بیش از 14 ساعت در شبانه روز را کار می کنند و این در حالی است که قانون کار کشور، حداکثر ساعت کار در هفته را 40 ساعت تعریف نموده که البته برای نوجوانان زیر 16 سال به 30 ساعت کاهش می یابد.
حق استراحت و رخصتی
حق استراحت و رخصتی نیز از مواردی است که شماری از کارگران از عدم تطبیق آن شکایت دارند، قانون کار با صراحت تمام تاکید بر حق استراحت و رخصتی دارد.
بر اساس این قانون، تمام کارگران کشور بدون هیچ گونه تبعیضی از مفاد قانون کار به طور مساویانه برخوردارند و هیچ نهاد و ارگانی حق تخلف و نادیده گرفتن این قانون را ندارد. قانون کار با توجه به اوضاع و احوال کارگران در موارد مختلفی از حق استراحت و رخصتی یاد کرد است.
بربنیاد این قانون حداکثر رخصتی تفریحی برای بزرگ سالان 20 روز در سال و برای افراد کمتر از 18 سال یک ماه می باشد که این موارد جدای از تعطیلات عمومی درنظر گرفته شده است.
انتظار می رود که دولت توجه بیشتری به قشر کارگر کشور نماید و با طرح ریزی برنامه های دراز مدت، از یک سو در کاهش بیکاری و ایجاد شغل تلاش کند و از سوی دیگر با حمایت بیشتر از کارگران و اصناف کارگری محیطی توام با آرامش خاطر برای کارگران ایجاد نماید.

0 پیام‌