با گرد و غبار چه باید کرد؟

البته منشا اصلی گرد و غبار در غرب و جنوب غرب کشور که با شدت بیشتر در ولایات بادغیس، هرات، فراه و نیمروز و با شدت کمتر در ولایات هلمند و قندهار بوده و دامنه های آن تا ولایت های های زابل، غزنی میدان وردک و گاه تا کابل نیز گسترش می یابد، پدیده بادهای محلی فصلی 120 روزه می باشد که از روی اقیانوس هند آغاز و پس از عبور از پاکستان در منطقه شرق و جنوب شرق موجب بارش‏های تابستان؛ اما در مناطق مرکزی خصوصا در جنوب و جنوب غرب به علت خشکی هوا و کمبود رطوبت در خاک، همراه با گرد و خاک بسیار شدید ظاهر می گردد.

طوفان های گرد و غبار همواره مناطق مختلفی از کره زمین از جمله آفریقا، غرب آسیا، چین، آسترالیا، و … را تحت تاثیر قرار داده و می دهد. دست کم از 40 سال پیش تا حالا، توفان های متعددی در طول هر سال در افغانستان و سایر کشورهای منطقه گزارش شده است که موجب بروز گرد و غبار و حتی جابجایی خاک، ریگ و ماسه‏ های مناطق مستعد شده است.
البته منشا اصلی گرد و غبار در غرب و جنوب غرب کشور که با شدت بیشتر در ولایات بادغیس، هرات، فراه و نیمروز و با شدت کمتر در ولایات هلمند و قندهار بوده و دامنه های آن تا ولایت های های زابل، غزنی میدان وردک و گاه تا کابل نیز گسترش می یابد، پدیده بادهای محلی فصلی 120 روزه می باشد که از روی اقیانوس هند آغاز و پس از عبور از پاکستان در منطقه شرق و جنوب شرق موجب بارش‏های تابستان؛ اما در مناطق مرکزی خصوصا در جنوب و جنوب غرب به علت خشکی هوا و کمبود رطوبت در خاک، همراه با گرد و خاک بسیار شدید ظاهر می گردد.
اما طوفان های گرد و غبار رخ داده در چند سال اخیر در این منطقه از نظر ویژگی های زیر از موارد مشابه قبلی متمایز می باشد:
غلظت، اندازه ذرات معلق در توفان، تداوم دوره زمانی، تعداد دفعات وقوع ، وسعت و منطقه تحت تاثیر، زمان تحت تاثیر طوفان البته فقط کشور ما تحت تاثیر این شرایط نامطلوب نبوده و سایر کشورهای منطقه به خصوص ایران، عراق، سوریه، اردن و بخشهایی از ترکیه هم در شرایط سخت تری متاثر از این توفان ها می باشند. در 7 سال گذشته، وقوع توفان گرد و غبار با تداوم چندین هفته ای و غلظت بسیار بالا که مناطق وسیعی را پوشش می دهد موجب مختل شدن جدی زندگی مردم شده و نه تنها عرصه را برای هر گونه فعالیت مفید مردم تنگ کرده است، بلکه به خاطر ریز بودن سایز ذرات معلق در طوفان امکان بروز بیماری های متعدد تنفسی، ریوی، چشمی و پوستی را افزایش داده است. براساس مطالعات اولیه منشا عمده این طوفان ها در بخش هایی از عراق، سوریه و عربستان قرار دارد. شاید ازجمله علل بروز این پدیده را مسائلی مثل تغییرات اقلیمی، کاهش بارش و بروز خشکسالی های متوالی و طولانی، تغییر کاربری اراضی و کاهش قابل توجهی از پوشش گیاهی در منطقه ذکر کرد.
به هرحال گرد و غبار پدیده ‏ای است که هوا را آلوده، آسمان را مکدر و عمق دید را کاهش می دهد و ممکن است اثرات سویی بر سلامت انسان داشته باشد. پدیده گرد و غبار رویدادی طبیعی است و در بخش هایی از جهان که دارای مناطق خشک و بیابانی وسیع هستند ایجاد می شود. وجود بیابان های وسیع در کشور عربستان، عراق ، سوریه و ایران نمونه هایی از این مناطق هستند . دوره های خشکسالی طولانی می تواند احتمال بروز این پدیده را افزایش دهد. این پدیده کیفیت هوا را کاهش می دهد و عمق دید را گاهی در حدود 5 متر کاهش می دهد و ممکن است اثرات سویی بر سلامت انسان بخصوص افراد دارای مشکلات تنفسی، داشته باشد. هدف این متن آشنایی با خطرات سلامتی این پدیده و چگونگی در امان ماندن از اثرات این پدیده یا کاهش آن است.
ذرات گرد و غبار از نظر اندازه کاملا متفاوت هستند و از درشت (غیر قابل تنفس) تا ریز (قابل تنفس) طبقه بندی می شوند. ذرات درشت گرد و غبار حداکثر می توانند به داخل بینی، دهان و حلق راه پیدا کنند؛ اما ذرات ریز می توانند به اعماق و نواحی حساس مجرای تنفسی و ریه نفوذ کنند. ذرات ریزتر دارای اثرات بالقوه مهمی بر سلامت انسان هستند. بیشتر ذراتی که در پدیده گرد و غبار حضور دارند از نوع درشت یا غیر قابل تنفس هستند وتهدید جدی برای سلامت مردم ایجاد نمی کند. ولی ممکن است در افرادی که سابقه بیماری های تنفسی دارند مانند مبتلایان به آسم و آمفیزم مشکلاتی ایجاد نماید.
متداول ترین نشانه هایی که طی یک پدیده گرد و غبار مشاهده می شود تحریک چشم ها و راههای فوقانی کیسه ‏های هوایی است. معمولا افراد ذیل ممکن است آسیب پذیری بیشتری داشته باشند:
1- نوزادان و خوردسالان
2- سالخوردگان و کهنسالان
3- افراد مبتلا به امراض تنفسی مانند آسم و برونشیت و آمفیزم
4- بیماران قلبی و
5- کسانی که پوست یا جلد حساس دارند
برای این افراد ممکن است قرار گرفتن در معرض گرد و غبار واکنش های آلرژیک و حملات آسم را تحریک کند. مشکلات تنفسی حادی را ایجاد کند. در ایجاد بیماری های قلبی و عروقی موثر باشد. طول عمر را کاهش دهد. قرار گرفتن طولانی در معرض ذرات منتقله توسط هوا میتواند مشکلات تنفسی و ریوی و احتمالا بیماری های قلبی ایجاد نماید.

0 پیام‌