آموزشگاه های خصوصی؛ دست‏آوردها و پیامدها چیست؟

افزایش مراکز آموزشی و تحصیلی خصوصی و ایجاد فضای مناسب جهت ادامه تحصیل برای تمام اقشار جامعه به ویژه دختران و زنان، یکی از بزرگترین دست‏آوردهای یک دهه اخیر دولت در بخش معارف، تحصیلات عالی و نیمه عالی شمرده می شود؛ اما با این همه، تعدد و افزایش این مراکز در سطوح مختلف خالی از مشکل نبوده و همان طور که ایجاد یک نهاد در جامعه می تواند برای مردم آن جامعه سودآور باشد، می تواند به همان میزان خطرناک و بوجود آورنده هنجاری های جدید در آن جامعه باشد که منجر به تغییر منفی در رویکرد و رفتار مردم گردد.

ادامه تحصیل در مقاطع عالی و داشتن مدارج تحصیلات عالی یکی از بزرگترین آرزوهای هر جوان است و رسیدن به این مهم در برهه کنونی کشور که شدیدا به دانش و فنون امروزی نیازمندیم، فوق العاده حیاتی و ارزشمند می باشد.
کشوری که سه ده جنگ و خشونت را پشت سر گذاشته و هنوز در خیال رسیدن به آرزوی صلح و امنیت در تلاش است و در این میان راه های بسیاری را نیز تجربه کرده، بزرگان و اهل فن یکی از راه های ایجاد صلح، ثبات و توسعه را در گرو آگاه سازی جامعه و رشد میزان باسوادی و تحصیلات عالی عنوان می کنند؛ امری که بدون تردید چنین است.
دولت افغانستان نیز بعد از شکل گیری نظام جدید و ایجاد فضای مناسب در تلاش تحقق این مهم سعی بسیار نمود که از نمونه های آن می توان از افزایش چشم گیر تعداد دانش آموزان (به نحوی که گفته می شود در حال حاضر بیش از پنج میلیون کودک در سراسر کشور مشغول فراگیری دانش هستند و روز به روز بر تعداد آن افزوده می شود)، افزایش مراکز آموزشی و تحصیلی در مقاطع مختلفی مانند کورس ها، مکاتب خصوصی، موسسات تحصیلاتی عالی و نیمه عالی در نقطه نقطه کشور به ویژه در شهرها و همچنان افزایش متقاضیان اشتراک در امتحان ورودی دانشگاه ها نام برد.
افزایش مراکز آموزشی و تحصیلی خصوصی و ایجاد فضای مناسب جهت ادامه تحصیل برای تمام اقشار جامعه به ویژه دختران و زنان، یکی از بزرگترین دستآوردهای یک دهه اخیر دولت در بخش معارف، تحصیلات عالی و نیمه عالی شمرده می شود؛ اما با این همه، تعدد و افزایش این مراکز در سطوح مختلف خالی از مشکل نبوده و همان طور که ایجاد یک نهاد در جامعه می تواند برای مردم آن جامعه سودآور باشد، می تواند به همان میزان خطرناک و بوجود آورنده هنجاری های جدید در آن جامعه باشد که منجر به تغییر منفی در رویکرد و رفتار مردم گردد.
مراکز آموزشی و تحصیلی خصوصی از کمیت یا کیفیت
یکی از ناهنجاری‏ها که با ایجاد و افزایش قارچ گونه مراکز آموزشی و تحصیلی خصوصی در کشور رونما گردید، تجارتی شدن بیشترینه آنها است. به گفته آن دسته از کسانی که جهت رشد ظرفیت خود در این مراکز مشغول تحصیل اند، هدف شماری از مراکز آموزشی و تحصیلی خصوصی بیشتر از آن که رشد، شگوفایی و پویایی علمی دانشجو و دانش آموز باشد، کسب و افزایش درآمد مالی خود آنها می باشد.
شکیب که امسال صنف یازده مکتب بوده و در سال آینده امتحان ورودی دانشگاه را پیش رو دارد می گوید؛ وزارت تحصیلات عالی در چند سال اخیر با توجه به مراجعه سیل گونه متقاضیان ورود به دانشگاه ها و عدم امکانات جذب همه آنان، بر امتحان ورودی نهادهای تحصیلات عالی به عنوان گلوگاه اصلی، کنترول بیشتری مبذول داشته و بر شفافیت و سختی آن افزوده است و از طرفی دیگر وزارت معارف با همه تلاش های که برای بالا بردن کیفیت تدریس، مواد درسی و ایجاد فضای مناسب در مکاتب انجام داده؛ اما هنوز هم مکاتب و اساتید مکاتب به حدی از توان نرسیده اند که بتواند خواسته دانش آموزی که می خواهد به دانشگاه داخل شود را پاسخ گوید و این امر باعث می شود که دانش آموزان به مراکز آموزشی خصوصی روی آورند.
مراکز آموزشی خصوصی نیز با آگاهی از این مساله با تلاش بیشتر در صدد فراهم آوری آخرین امکانات تدریسی، مواد درسی جدید، استفاده از روش های نوین آموزشی و جذب اساتید مجرب در بخش های مختلف هستند و حتی شماری از این مراکز توانسته اند با پرداخت هزینه هنگفت اساتید دانشگاه ها را نیز جزو کادر مسلکی و تدریسی خود نمایند که این امر واقعا جای خوشحالی و قدردانی از آنها است؛ اما با بالا رفتن کیفیت آموزشی و امکانات، هزینه های آموزش نیز تا حدی بلند رفته که فرزندان خانواده های فقیر یا نمی توانند در این مراکز درس بخوانند و یا به سختی می توانند.
لطیفه دیگر دانش آموزی است که تا چند روز آینده باید در امتحان کانکور شرکت کند و با ابراز خوشحالی از افزایش مراکز آموزشی می گوید؛ این بسیار خوب است که در هر نقطه از کشور، ما امکان دسترسی به آموزش را داریم؛ اما دانش آموزان و کسانی که می خواهند در مراکز آموزش خصوصی داخل شوند باید در انتخاب این مراکز دقت بیشتر به خرج دهند، بعضی از این مراکز نه تنها که نمی تواند راهگشای برای شخص باشد، بل باعث می شود که شخص از همه چیز بماند و این می تواند نتیجه بدی را برای وی به همراه داشته باشد. مراکز تحصیلی خصوصی نیز وضع بهتری از مراکز آموزشی خصوصی ندارند؛ اما تمام مراکز آموزشی و تحصیلی خصوصی را در یک میزان وزن زدن و به یک چشم دیدن، کار منصفانه نیست.
مساله کیفیت تدریس و محتوای درس مراکز آموزش و تحصیلی خصوصی نیز یکی از مسایل مهم دیگر برای افراد متقاضی و مسوولان این مراکز است. برخی از مراکز، با تبلیغات گسترده، بزرگ نمایی دورغین و هزاران ترفند مختلف در تلاش جذب هر چه بیشتر افراد هستند و مراکز آموزشی را از یک نهاد علمی و آموزشی به مراکز تجارتی و سود آور تبدیل کرده اند. این مهم، دغدغه شماری از زیادی از شهروندان است که چگونه از میان موج بزرگ تبلیغات، مراکز درست را شناسایی و برای ظرفیت سازی آن را انتخاب نمایند. ناهنجاری های دیگری نیز از تعدد مراکز آموزشی و تحصیلی، به ویژه مراکزی که با سوء مدیریت همراه است، ناشی شده که جای بحث جداگانه می خواهد.
با توجه به تمام کاستی ها، مشکلات و دست آوردهای “معارف و تحصیلات عالی” در یک دهه اخیر، امید آن می رود که در صورت کنترل و نظارت بیشتر نهادهای مسوول، مراکز یاد شده در راستای شگوفایی و بالندگی علمی هرچه بیشتر “اولاد وطن” گام نهند؛ اما بعید به نظر می رسد که تنها دولت و مسوولان دولتی قادر به این کار باشند بلکه مدیران و گردانندگان مراکز آموزش خصوصی نیز در این قسمت می توانند نقش پر رنگی ایفا نمایند، به ویژه آن دسته از کسانی که در راس قرار دارند می توانند با همکاری و همسویی مقام های مسو،ول و برنامه های دقیق و کارساز آینده ای روشن و درخشانی را برای کشور و آینده فرزند وطن رقم زنند.

0 پیام‌